به اجاره پنجاه سأله داده . نه به اين معنى كه عين از براي أو ثابت باشد ومنافع براي
مستأجرين اگر موت حلول كند قبل از انقضاى مدت اجاره . پس در اين صورت نظر به
مقتضاى وصيت به مجرد موت ، آن ملك با منافع بايد به مصرف وصيت أو برسد . ديگر شرط
فسخ معنى ندارد . بلكه خود اجاره در تتمه مدت منفسخ مىشود .
وهم چنين هر گاه غرض موصى اين باشد كه منافع آن ملك را از روز موت ابد الدهر ،
يا در مدت مديد ، از براي وصاياي أو باشد وعين مسلوب المنفعة از براي وارث باشد . در
اين صورت باز به سبب اجاره منافع آن ملك بعد از موت موصى ، حق مستأجرين نمىتواند
شد . پس داخل مدت اجاره نمىتواند شد . بلكه هر قدر از زمان كه قبل از موت گذشته
اجاره در همان صحيح است ودر باقي باطل . بلى اگر غرض از وصيت همان عين
مسلوب المنفعة باشد - هر گاه زمان اجاره تمام نشود قبل از موت وآن عين مسلوب المنفعة
قيمت قليلي داشته باشد كه موصى در وصيت خود به آن اكتفا كند با منافع بعد از انقضاى
مدت اجاره وبقاى آن به حال خود تا انقضاى مدت - صورت ندارد . اما ظاهر صورت سئوال
همان احتمال أولى است از احتمالات مذكوره . وحكم آن مذكور شد .
واما اجاره آسيا : پس در ظاهر صورت سوال ، عيبى از براي آن نمىدانم . ومعامله
محاباتيه وساير منجزات مريض در مرض موت در نظر أحقر ) از أصل مال وضع مىشود به
غير ( اقرار در صورت اتهام به قصد حرمان وارث ) ، كه آن را از ثلث اعتبار مىكنيم .
258 : سوال : هر گاه زيد صلات يك سأله استيجار نمايد به عنوان اطلاق . آيا منصرف
به سال شمسي مىشود يا قمري ؟ - ؟ وبر فرض انصراف به شمسي ، آيا خمسه مسترقه ( 1 ) جزء
سال خواهد بود يا نه ؟ - ؟ .
جواب : بايد دانست كه در عقد اجاره تعيين منفعت شرط است . وآن يا به تعيين زمان
هامش
1 : پنجه مسترقه : پنج روز دزديده شده : سال شمسي قبل از عصر ملك شاه سلجوقى دوازده ماه وپنج روز بود . يعنى
دوازده ماه هر كدام سى روز كه مجموعا 360 روز مىگرديد وپنج روز تا آخر سال مىماند كه به پنجه مسترقه
معروف بود . به دستور ملك شاه ومباشرت عمر خيام تعداد أيام ماهها به صورت امروزى تنظيم گرديد .
سوال كننده هفت صد سال پس از آن ، از پنجه مسترقه مىپرسد .