238 - سؤال : بفرمايند كه ترتيب در قضاى صلاة واجب است يا نه ؟ وبر فرض وجوب
ترتيب ، در نيابت هم بايد ترتيب را ملاحظه نمود يا نه ؟
جواب : اظهر در نظر أحقر ، عدم وجوب ترتيب است در أصل قضا ، الا در ترتيبات
جعليه إلهية ، مثل تقدم ظهر بر عصر ومغرب بر عشا ، نه مثل تقدمات قشريه لازمه نفس
أوقات ، مثل ظهرين بر عشائين ، وعشائين بر صبح ، وبه طريق أولى در صلاة استيجار . پس
اظهر آن است كه چند نفر در يك روز با هم مىتوانند نماز كرد ، بدون تقدم وتأخر ، بلى
أحوط ، ملاحظه ترتيب است ، چنان كه ظاهر مشهور ، است .
239 - سؤال : هرگاه عمرو موصى ، پنجاه سال نداشته باشد ووصيت پنجاه سال
صلاة بكند ، وصيت صحيح است يا نه ؟ وبر فرض صحت ، نايب چه نحو نيت كند ؟ نيت قضا
بكند يا نيت قربت ؟
جواب : بلى ، هرگاه مقصود أو اين باشد كه احتياط نمازهايى را كرده باشد كه اگر
نماز بعضي صحيح نباشد آن زيادتى در عوض آن باشد باكى نيست ، والا در زايد بر قدر
واجب ، استيجار صورتي ندارد وقصد قربت كافى است ، زيرا گاه است كه أصل استيجار از
راه احتياط است نه از راه علم به شغل ذمگى وبايد دانست كه اينكه گفتيم كه قصد قربت
كافى است مراد ما ، قصد عمل منوب عنه است والا عمل نايب موجر ،
واجب است وبايد قصد وجوب بر خود را داشته باشد كه بر منوب عنه مستحب بوده از راه
احتياط وچون محتمل است كه بعض نمازهاى منوب عنه ، واجب وبعضي مستحب باشد
قصد قربت را براي آن گفتيم كه قدر مشترك ما بين آنها باشد .
وبايد دانست كه اظهر جواز استيجار عبادات قبل از بلوغ است در حال تمييز ،
چون أقوى در نظر حقير ، اين است كه عبادات صبي مميز ، شرعيه است نه محض تمرين ،
پس استيجار أزيد از أيام تكليف به اين وجه هم ممكن است .
وبدان كه در أصل مسئله اعاده نمازى كه محكوم است به صحت شرعا وقضاى آن
در حال حيات يا بعد از ممات ، مجال سخن هست ، وشهيد در ذكرى گفته است كه
مشهور شده است ما بين متأخرين علما در كردار وگفتار ( هر دو ) احتياط كردن به قضاى