است كه در آخر عصر حضرت رسول او را درك كردهاند و اين به خاطر اين بود كه او آخرين كسى بود كه از قبر حضرت رسول ( ص ) بيرون آمد . و امير المؤمنين ( ع ) او را والى مكه قرار داد پس از آنكه قبل از أبو قتاده انصارى را قرار داده بود و تا زمان كشته شدن حضرت على ( ع ) والى آنجا بود .
و روايت شده كه حضرت على ( ع ) او را بر مدينه گمارد ، قثم در سمرقند به شهادت رسيد كه در زمان معاويه همراه با سعيد بن عثمان به آنجا رفته بودند . و گفته شده : در زمان عثمان در سمرقند به شهادت رسيده است ، و قبرش خارج از سمرقند است و داراى يك قبه بلند كه به مزار شاه زنده معروف است . گفته شده : شايد شاهزاد به معنى فرزندان سلطان است ، اما شاه زند معنايش سلطان زنده است ، و ممكن است مراد از آن اين آيهء شريفه باشد « نپنداريد آنانى را كه در راه خدا كشته شدهاند مردهاند بلكه آنها زندهاند » « 1 » !
اما عبد الرحمن بن عباس در زمان رسول اللّه ( ص ) متولد شد و در زمان عثمان بن عفان به همراه برادرش معبد در أفريقيه در سال 35 به همراه عبد اللّه بن سعيد بن ابى سرح كشته شدند .
ابن ابى الحديد مىگويد : و گفته مىشود : قبرهايى از برادران يافت نشده و نديده شده است به مانند قبرهاى فرزندان بنى العباس كه اينقدر از هم فاصله داشته باشند و از هم دور باشند ، قبر عبد اللّه در طائف و قبر عبيد اللّه در مدينه ، قبر قثم در سمرقند ، و قبر عبد الرحمن در شام ، و قبر عبه در افريقيه .
مىگويم : كه شيخ ابن شهرآشوب روايت مىكند كه على ( ع ) بر فرزندان
هامش
( 1 ) . آل عمران / 169 .