بسم اللّه الرحمن الرحيم الحمد للّه ربّ العالمين و العاقبة للمتّقين ، و الصلاة و السلام على انبيائه و اوليائه خير خلقه ، و على آلهم و اصحابهم الطيّبين الطاهرين .
( 1 ) بدانكه اهل وحدت در منزل ششماند 410 و در منزل هفتماند . و اهل وحدت دو طايفهاند ؛ يك طايفه درين منزل ششماند كه درين رساله تقرير خواهم كرد .
فصل اوّل در بيان آنكه وجود دو قسم است
( 2 ) اى درويش ! طايفهئى از اهل وحدت مىگويند كه وجود بر دو قسم است ، وجود حقيقى و وجود خيالى . وجود حقيقى وجود خداى است تعالى و تقدّس ، و وجود خيالى وجود عالم است .
( 3 ) اى درويش ! اين طايفه مىگويند كه عالم خيال و نمايش است ، و به حقيقت وجود ندارد ، اما به خاصيّت وجود حقيقى ، كه وجود خداى است ، اينچنين موجود مىنمايد همچنين موجوداتى كه در خواب ، و آب ، و مرآت مىنمايد ، و به حقيقت وجود ندارد ، الا وجود خيالى ، و عكسى ، و ظلّى .
( 4 ) اى درويش ! وجود خداى ، اوّل و آخر ندارد ، و مثل و شريك ندارد ، و قابل تبديل و تغيير ، و قابل فنا و عدم نيست ، و در مكان و در جهت نيست ، از جهت آنكه