بسم اللّه الرحمن الرحيم الحمد للّه ربّ العالمين و العاقبة للمتّقين ، و الصلاة و السلام على انبيائه و اوليائه خير خلقه ، و على آلهم و اصحابهم الطيّبين الطاهرين . 28
( 1 ) امّا بعد ، چنين گويد اضعف ضعفا و خادم فقرا 284 ، عزيز بن محمّد النسفى ، كه جماعت درويشان - كثّرهم اللّه - ازين بيچاره درخواست كردند ، كه مىبايد كه در بيان ذات و نفس و وجه ، و در بيان صفت و اسم و فعل رسالهئى جمع كنيد . درخواست ايشان را اجابت كردم و از خداوند تعالى مدد و يارى خواستم تا از خطا و زلل نگاه دارد : « انّه على ما يشاء قدير و بالاجابة جدير » .
فصل اوّل در بيان ذات و وجه
( 2 ) بدان - اعزّك اللّه فى الدارين - كه هر فردى از افراد مركب ، و هر فردى از افراد بسيط مجازى ، و هر فردى از افراد حقيقى ذات و وجه و نفس دارند ، و صفات و اسامى و افعال دارند . ابتدا از افراد مركّبات كنيم .
( 3 ) اى درويش ! هر فردى از افراد مواليد ذات و نفس و وجه دارند ، و صفات و اسامى و افعال دارند ، و صورت جامعه و صورت متفرّقه دارند ، جمله هشت چيز مىشوند .