رفت و خطبه كرد و اين سورت بخواند . صحابه گفتند : يا رسول الله ( 1 ) ! كوثر چيست كه خدا تو را بداد ؟ گفت : جويى است در بهشت از شير سپيدتر و از قدح راستتر ، بر كنارهاى او ( 2 ) قبههاى ( 3 ) در و ياقوت است ، مرغانى سبز به آب خور به آن جوى آيند ، گردنهاى ايشان چون گردن شتران بختى .
گفتند : يا رسول الله ! چه ناعم باشند . اين مرغان ! گفت : از ايشان ناعمتر آنان باشند كه اين مرغان را خورند و از اين آب خورند و رضوان خداى دريابند .
عبد الله عمر روايت كرد كه - رسول - عليه السلام - گفت : « كوثر » جويى است در بهشت كنارهاى او از زر سرخ است و ريگ او مرواريد و ياقوت است ، و خاك او از مشك خوشتر است و آبش از انگبين شيرينتر و از برف سپيدتر .
عايشه گفت : « كوثر » نام جويى است كه آب از او در حوض مىشود ، هر كه خواهد كه آواز او بشنود بايد تا انگشت در گوش نهد . رسول - عليه السلام - گفت : آب كوثر از اصل سدرة المنتهى بيرون مىآيد ، طول او از مشرق تا مغرب است ، بر كنار او زعفران رسته است ، ريگ او در و مرجان و ياقوت است ، و خاك او مشك أذفر . بر كنار او درختهاست ( 4 ) از در و مرجان ، هر كه در او شد از [ 191 - پ ] غرق ايمن باشد . هر كه از او باز خورد هرگز تشنه نشود . و هيچ كس از او وضو نكند و الا هرگز أشعث و أغبر نشود . امت من بر اين حوض چنان ازدحام كنند كه چهار پايان تشنه .
أنس مالك گفت : در نزديك عبيد الله زياد شدم و جماعتى حاضر بودند و در « كوثر » مجادله مىكردند . مرا گفتند : چه گويى يا با حمزه ! من گفتم : ندانستم كه من بمانم تا روزگار كه در او مردمانى باشند كه اين قدر ندانند . من پيرزنانى را باز گذاشتهام كه ايشان در پنج نماز مىگويند : اللهم اسقنا من حوض محمد ،
هامش
( 1 ) . آج و ديگر نسخه بدلها اين .
( 2 ) . آج : بر كنارهء او ، كا : بر كنارها .
( 3 ) . اساس و همهء نسخه بدلها : قبها / قبهها .
( 4 ) . آج : قبهاست / قبههاست ، كا ، آد ، گا : پشتهاست .