باشد ، مادر او هاويه بود . در او چند قول گفتند : يكى آن كه اين كلمتى است معروف بنزديك عرب فى اللَّعن و الدّعاء على الرّجل ، تقول العرب : هوت امّه ، كما تقول : ثكلته امّه يعنون ماتت امّه و سقطت من علوّ . و بعضى دگر گفتند معنى آن است ( 1 ) : تهوي على امّ رأسه فى النّار ، به سر ( 2 ) به آتش فرو شوند . و بعضى دگر گفتند : * ( فَأُمُّه هاوِيَةٌ ) * ، أى مأويه جهنمّ . و عرب « مأوا » را « امّ » خوانند و « هاويه » نام دركهاى [ است ] ( 3 ) از دركات دوزخ آنگه بر سبيل استعظام گفت : * ( وَما أَدْراكَ ما هِيَه ) * ، و تو چه دانى اى محمّد كه آن چه باشد ؟ « ما » استفهامى است و « ها » ى آخر براى استراحت است ، و الأصل : ما هى .
آنگه هم او بيان كرد [ 173 - ر ] گفت : * ( نارٌ حامِيَةٌ ) * ، آتشى باشد بغايت گرم .
هامش
( 1 ) . آج و ديگر نسخه بدلها كه .
( 2 ) . آج : پس .
( 3 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به كا ، آد ، گا افزوده شد .