* ( كَلَّا ) * ، كلمت ( 1 ) زجر است كافران را . * ( بَلْ تُكَذِّبُونَ بِالدِّينِ ) * ، عامّهء قرّاء به « تا » ى خطاب خواندند ، و ابو جعفر به « يا » خواند خبرا عن الغائبين ، گفت : شما كه كافرانى ( 2 ) تكذيب مىكنى ( 3 ) و دروغ مىدارى ( 4 ) جزا را و روز قيامت را .
* ( وَإِنَّ عَلَيْكُمْ لَحافِظِينَ ) * ، و بر شما نگاهبانانى هستند از فريشتگان كه اعمال شما نگاه مىدارند .
* ( كِراماً ) * ، كريمانند و دبيرانند ، دبيرانى كه كريمند و كرم ايشان آن است كه در خبر آمد كه : چون بنده طاعتى كند ، فريشتهء دست راست شادمانه شود و بشتابد و يكى را ده بنويسد ، و چون معصيتى كند و فريشته دل تنگ شوند . فريشتهء [ 77 - پ ] دست چپ خواهد تا بر او نويسد ، آن ديگر گويد : توقّف كن يك ساعت باشد كه پشيمان شود . يك ساعت توقّف كند . به دوم ساعت خواهد كه بر نويسد ، هم رها نكند . همچنين تا هفت ساعت . پس از هفت ساعت گويد :
جاهل است اين بنده ، بنويس يكى را ، يكى ( 5 ) .
* ( يَعْلَمُونَ ما تَفْعَلُونَ ) * ، مىدانند آنچه شما مىكنى ( 6 ) .
* ( إِنَّ الأَبْرارَ لَفِي نَعِيمٍ ) * ، نيكوكاران ( 7 ) و آنان كه با مادر و پدر مبرّت كنند ( 8 ) .
عبد اللَّه عمر گفت : از رسول - عليه السلام - كه گفت : خداى تعالى اينان را براى آن أبرار خواند كه با پدران و فرزندان نيكوى كنند . آنگه گفت : چنان كه پدران را بر فرزندان حقّ است ، فرزندان را بر پدران حقّ است . و گفتند : مراد آناناند كه سوگند و عهد به راست كنند ، من قولهم : ( بر في يمينه ) ، و بر اين قول وفا به جمله او امر و نواهى داخل باشد در اين ، و اين عامتر است و به فايده بيشتر ، آنان كه چنين باشند در بهشت خواهند بودن و جاى ايشان بهشت باشد .
هامش
( 1 ) . كا ، آد ، گا ردع .
( 2 ) . كا ، آد ، گا : كافرانيد .
( 3 ) . كا ، آد ، گا : مىكنيد .
( 4 ) . كا ، آد ، گا : مىداريد .
( 5 ) . كا ، آد ، گا نويسد .
( 6 ) . آج و ديگر نسخه بدلها : مىكنيد .
( 7 ) . آج و ديگر نسخه بدلها : گفت نيكوكاران .
( 8 ) . كا ، آد ، گا در بهشت خواهند بود و جاى ايشان بهشت است .