غافل باشند و پرواى اهل دوزخ نبود ايشان را . وكيع بن الجرّاح گفت : به سماع مشغول باشند . يحيى بن معاذ را پرسيدند كه از آوازها چه خوشتر است ؟ گفت :
مزامير انس ، فى مقاصير قدس ، بالحان تحميد ، فى رياض تمجيد ، فِي مَقْعَدِ صِدْقٍ ، عِنْدَ مَلِيكٍ مُقْتَدِرٍ ( 1 ) . [ گفت : خوشترين آوازى مزاميرانس باشد در مقصورههاى قدس ، به الحان تحميد ، در رياض تمجيد ، در مقعد صدق ، در جوار ربّ - العزّة ] ( 2 ) .
ابن كيسان گفت : به زيارت يك ديگر مشغول باشند ، [ و گفتند : به مهمانى خداى - جلّ جلاله - و گفتند : فى عشرة اشياء ، به ده چيز مشغول باشند : به ملكى بى عزل و برناييى بى پيرى و تندرستى ( 3 ) بىبيمارى ، و عزّى بى ذلّ ، و راحتى بى شدّت ، و نعمتى بى محنت ، و بقايى بى فنا ، و زندگانى بى مرگ ، و خشنوديى بى خشم ، و انسى بى وحشت . و گفتند : هفت اندام ايشان در بهشت به هفت نعمت مشغول باشد : پاى به دخول ، فى قوله : . . . ادْخُلُوها [ بِسَلامٍ ] آمِنِينَ ( 4 ) ، و ثواب دست ، يَتَنازَعُونَ فِيها كَأْساً ( 5 ) . . . ، و لذّت ( 6 ) آلت فى قوله : وَحُورٌ عِينٌ ( 7 ) - و نصيب شكم ، كُلُوا وَاشْرَبُوا هَنِيئاً ( 8 ) . . . و كرامت زبان فى قوله : . . . وَآخِرُ دَعْواهُمْ أَنِ الْحَمْدُ لِلَّه رَبِّ الْعالَمِينَ ( 9 ) ، و حظَّ گوش فى قوله : لا يَسْمَعُونَ فِيها لَغْواً وَلا تَأْثِيماً ، إِلَّا قِيلًا سَلاماً سَلاماً ( 10 ) و بهرهء چشم فى قوله : . . . وَتَلَذُّ الأَعْيُنُ ( 11 ) . . .
طاووس گفت : در اين آيت اگر بدانند ( 12 ) كه به اين نعمت از كى مشغولاند نعمت بر ايشان منغّص شود ( 13 ) ، يعنى از منعم . و بعضى حكما را پرسيدند از آن كه رسول - عليه السّلام - گفت :
اكثر اهل الجنّة البله
، گفت : براى آن ابله باشند كه مشغول
هامش
( 1 ) - سورهء قمر ( 54 ) آيهء 55 .
( 2 ) - اساس و آب : ندارد ، از دا ، افزوده شد .
( 3 ) - دا : تندرستيى .
( 4 ) - سورهء حجر ( 15 ) آيهء 46 .
( 5 ) - سورهء طور ( 52 ) آيهء 23 .
( 6 ) - دا : سكينه .
( 7 ) - سورهء واقعه ( 56 ) آيهء 22 .
( 8 ) - سورهء طور ( 52 ) آيهء 19 و سورهء حاقّه ( 69 ) آيهء 24 و سورهء مرسلات ( 77 ) آيهء 43 .
( 9 ) - سورهء يونس ( 10 ) آيهء 10 .
( 10 ) - سورهء واقعه ( 56 ) آيات 25 و 26 .
( 11 ) - سورهء زخرف ( 43 ) آيهء 71 .
( 12 ) - دا ، آج ، لب : بدانندى .
( 13 ) - دا ، آج ، لب : شدى .