اما مسلمانان از زمان پيغمبر اكرم ، صلّى اللّه عليه و سلم ، تا امروز دچار چنين فتنهاى نشده بودند .
اين دشمنان كافر ، يعنى مغولان سراسر ما وراء النهر را درنورديدند و گرفتند و ويران كردند .
پهناورى آن سرزمين بسيار جالب توجه است . معذلك ، اين طايفه سراسر آن خاك را پيمودند و از رود جيحون گذشتند و به خراسان رسيدند و آن استان را نيز به تصرف در آوردند .
در آن جا نيز همان كارهائى را كردند كه در ما وراء النهر كرده بودند .
بعد به رى و شهرهاى جبل و آذربايجان تاختند .
سپس به گرجستان رسيدند و بر گرجيان و شهرهاى ايشان غلبه يافتند .
دشمنان ديگر ، يعنى فرنگيان ، از شهرهاى خويش در دورترين نقاط روم ، ميان غرب و شمال ، ظهور كردند .
اين قوم نيز به مصر رسيدند و دمياط را گرفتند و در آن شهر ماندند . مسلمانان هم نمىتوانستند ايشان را در آن جا سركوب كنند يا از آن جا برانند .
باقى خاك مصر نيز در خطر سقوط قرار داشت -
إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ ،
و لا حول و لا قوة الا باللّه العلى العظيم .
از دشوارىهاى مسلمانان يكى اين بود كه محمد خوارزمشاه ، سلطانشان ناپديد شده بود و كسى از او خبرى نداشت .
گاهى گفته مىشد كه در همدان مرده و مرگ او پنهان مانده است .