ويران كردند و بيشتر مردمش را كشتند و ، جز عدهاى پراكنده و اندك ، كسى از دستشان جان بدر نبرد .
همهء اين تباهكاريها را در مدتى كمتر از يك سال كردند .
همانند چنين رويدادى هرگز شنيده نشده بود .
پس از فراغت از كار آذربايجان و ارانيه ، رهسپار دربند شروان شدند و شهرهاى آن سرزمين را گرفتند .
در آن حدود هيچ جا سالم نماند جز دژى كه فرمانرواى مردم دربند در آن اقامت داشت .
از نزديك اين دژ گذشتند و خود را به آلانها كه در شمال قفقاز سكونت داشتند و همچنين لگزىها و ساير اقوام آن ناحيه رساندند و ميان ايشان نيز دست به كشتار و چپاول و ويرانگرى گذاشتند .
سپس روانهء شهرهاى قبچاق شدند و چون شمارهء ايشان از تعداد آن تركان زيادتر بود ، هر كس را كه در برابرشان ايستادگى كرد كشتند .
باقى مردم هم شهرهاى خويش را ترك گفتند و به درون بيشهها و فراز كوهها گريختند .
مغولان بر شهرهاى ايشان چيره شدند . همهء اين كارها را هم در اسرع وقت انجام دادند و جز به همان اندازه كه پيشروى آنها وقت مىگرفت ، درنگ نكردند .
طائفه ديگرى از مغولان ، جز اين طايفه ، نيز به سوى غزنه و توابع آن و شهرهايى از هند و سيستان و كرمان ، كه نزديك غزنه قرار داشتند ، رفتند .
الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي ) — صفحة 127
مساهمون: ابن الأثير
ص١٢٧