فَرَجُلٌ وَامْرَأَتانِ ( 1 ) ، و گفتهاند : به تصرّف و تجارات ، و گفتهاند : به جهاد ، كه در حقّ مردان فرمود : انْفِرُوا خِفافاً وَثِقالًا وَجاهِدُوا بِأَمْوالِكُمْ وَأَنْفُسِكُمْ فِي سَبِيلِ اللَّه ( 2 ) ، و در حقّ زنان فرمود : وَقَرْنَ فِي بُيُوتِكُنَّ ( 3 ) . ربيع گفت : بالجمعة و الجماعات ، كه بر زنان نماز آدينه نيست .
و حسن بصرى گفت : به نفقه كه بر مردان است ، بر زنان نيست . و گفتهاند ( 4 ) :
تفضيل به آن است كه مردى را چهار زن نهاد شرع ، و زنى ( 5 ) بيشتر ( 6 ) از يك شوهر نتوان كردن ( 7 ) ، و گفتهاند : به آن كه طلاق [ به ] ( 8 ) مردان است ، و
قال - عليه السّلام : الطلاق بالرجال و العدة بالنساء .
و گفتهاند : به ميراث ، و گفتهاند : به ديت ، كه ديت زنى نيمه ديت مردى باشد ، و گفتهاند : به نبوّت و امامت و خلافت ، كه خداى تعالى از زنان هيچ پيغامبر نفرستاد ، و از ايشان امام و خليفه نباشد .
رسول - عليه السّلام - گفت :
المرأة مسكينة ما لم يكن لها زوج ،
زن مسكين باشد تا شوهرش نباشد . گفتند : يا رسول اللَّه ! و ان كان لها مال ، [ و اگر چه مال دارد ؟
گفت ] ( 9 ) : و اگر چه مال دارد ، آنگه بر خواند * ( الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ ) * .
ابو هريره ( 10 ) روايت كند كه رسول - عليه السّلام - گفت : بهترين زنان زنى بود كه چون در او نگرى شادان شوى ، و اگرش چيزى فرمايى طاعت دارد ، و اگر از او غايب شوى غيبت تو را محافظت كند در نفس خود و مال تو ، آنگه اين آيت بر خواند :
* ( الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ ) * .
* ( فَالصَّالِحاتُ قانِتاتٌ ) * ، امّا آن زنانى كه صالح باشند مطيع باشند خداى را - جلّ جلاله - و شوهران خود را . * ( حافِظاتٌ لِلْغَيْبِ ) * ، غيبت شوهر خود را محافظت كنند هم
هامش
( 1 ) . سورهء بقره ( 2 ) آيهء 282 .
( 2 ) . سورهء توبه ( 9 ) آيهء 41 .
( 3 ) . سورهء احزاب ( 33 ) آيهء 33 .
( 4 ) . آج ، لب ، فق ، مر بهترين .
( 5 ) . وز ، آج ، لب ، فق ، مر : وزن .
( 6 ) . اساس : نيست ، با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد .
( 7 ) . آج ، لب ، فق ، مر ، تب : نتواند كردن .
( 8 ) . اساس : ندارد ، آج ، لب ، فق ، مر : از ، با توجّه به وز تصحيح شد .
( 9 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها افزوده شد .
( 10 ) . وز گفت و .