و قولى ديگر آن است كه : مراد حظَّ و نصيب دنياست از رزق ، و مراد به كسب اكتساب مرد است در دنيا رزق و مال را . گفت : هر كسى را نصيبى هست به حسب آنچه صلاح اوست از رزق و كسب و كار او از مردان و زنان ، تمنّا زياده نبايد كردن چه اگر صلاح او در آن بودى او را همچنان بدادندى . چون ندادند ، مراعات مصلحت او كردند ، بيانه قوله تعالى : وَلَوْ بَسَطَ اللَّه الرِّزْقَ لِعِبادِه لَبَغَوْا فِي الأَرْضِ وَلكِنْ يُنَزِّلُ بِقَدَرٍ ما يَشاءُ ( 1 ) .
عبد اللَّه عبّاس گفت : مراد نصيب ميراث است كه چون زنان را نصيب كم از نصيب مردان آمد ، تمنّاى حال ايشان كردند . خداى تعالى از آن نهى كرد و گفت :
هر كسى را نصيب خود است ، و بر اين قول « اكتساب » به معنى اصابت و حوز باشد ، و در اين قول ضعفى هست براى آن كه خلاف ظاهر است .
آنگه گفت : ( 2 ) دست از تمنّا بداريد ( 3 ) و در دعا فزايى ( 4 ) . * ( وَسْئَلُوا اللَّه مِنْ فَضْلِه ) * ، ابن كثير و كسائى و خلف خواندند : « و سلوا اللَّه » حذف ( 5 ) همزه در جمله قرآن چندان كه امر مخاطب است ، و باقى به همز خواندند و آنچه امر غايب است يا فعل مضارع خلاف نكردند در آن كه مهموز خواندند ، نحو قوله : لِيَسْئَلَ الصَّادِقِينَ عَنْ صِدْقِهِمْ ( 6 ) ، وَلْيَسْئَلُوا ما أَنْفَقُوا ( 7 ) .
رسول - صلَّى اللَّه عليه و آله - گفت :
سلوا اللَّه ( 8 ) من فضله فانّه يحبّ أن يسئل و انّ من أفضل العبادة انتظار الفرج ،
از خداى تعالى بخواهى ( 9 ) فضل او كه خداى دوست دارد كه از او سؤال كنند ، و فاضلتر عبادتى انتظار فرج باشد .
و ابو هريره روايت كرد كه رسول - عليه السّلام - گفت :
من لم يسئل اللَّه من فضله غضب اللَّه عليه ،
هر كس از خداى تعالى نخواهد فضل او ، خداى تعالى بر او خشم
هامش
( 1 ) . سورهء شورى ( 42 ) آيهء 27 .
( 2 ) . آج ، لب ، فق : گفتند .
( 3 ) . همهء نسخه بدلها بجز مر : بدارى / بداريد .
( 4 ) . مر : فزاييد .
( 5 ) . آج ، لب ، فق ، مر : به حذف .
( 6 ) . سورهء احزاب ( 33 ) آيهء 8 .
( 7 ) . سورهء ممتحنه ( 60 ) آيهء 10 .
( 8 ) . اساس : و اسئلوا اللَّه ، با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد .
( 9 ) . بخواهى / بخواهيد ، آج ، لب ، فق از .