خداى را نبود كه او را مؤاخذه كند ( 1 ) به صغاير ، و بنزديك ما خداى را بود كه او را مؤاخذه كند ( 2 ) به آن ، براى آن كه آن مذهب را بنا بر احباط و موازنه است ، و بنزديك ما درست نيست آن .
قوله : * ( نُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَيِّئاتِكُمْ ) * ، مفضّل عن عاصم خواند : « يكفّر » و « يدخلكم » بالياء ردّا الى قوله : * ( إِنَّ اللَّه كانَ بِكُمْ رَحِيماً ) * ( 3 ) ، حق تعالى گفت : اگر بپرهيزى ( 4 ) از كباير گناهانى كه شما را از آن نهى كردم آن به كفّارت سيّئاتتان كنم ، يعنى آنچه دون آن باشد در گذارم از شما به تفضّل ، و او را بود كه چنين كند چه عقاب حقّ اوست ، و قبض و استيفايش به اوست ، و به استيفايش مضرّت تعلَّق دارد ، و در اسقاطش اسقاط حقّ غيرى نيست ( 5 ) بايد كه اسقاطش نيكو بود كالدّين ، و اين هم مبتدا كند و هم عند فعلى كه ما بكنيم چنان كه ( 6 ) در اين آيت گفت .
عبد اللَّه مسعود گفت : من الصّلاة الى الصّلاة ، از آن نماز تا اين نماز ، آنچه در ميان آن هر دو نماز بود خداى تعالى بيامرزد ، و آن نمازها كفّارت آن گناهان باشد . و من الجمعة الى الجمعة ، و از نماز آدينه تا ( 7 ) نماز آدينه خداى تعالى آنچه ميان آن باشد بيامرزد ، و آن نمازهاى آدينه را كفّارت آن بكند .
و در خبر است كه : هر كس غسل آدينه كند ،
غفر له ما بين الجمعتين ،
هر چه در آن هفته كرده باشد از غسل كفّارت آن شود .
و من رمضان الى رمضان ،
و آنچه ميان دو رمضان كند خداى تعالى روزه ماه رمضان را كفّارت آن كند .
و من الحجّ الى الحجّ ،
و آنچه از ميان دو حج بود نيز بيامرزد و حجّها را كفّارت ( 8 ) آن كند ، [ و ] ( 9 ) رسول - عليه السّلام - گفت :
[ الصّلوات ] ( 10 ) الخمس كفّارات لما بينهنّ ما اجتنبت ( 11 ) الكبائر ،
نماز پنج ( 12 ) كفّارت هر گناه است ( 13 ) كه ميان آن باشد مادام تا كبيره نكند .
هامش
( 2 - 1 ) . اساس : نكند ، با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد .
( 3 ) . سورهء نساء ( 4 ) آيهء 29 .
( 4 ) . مر ، تب : بپرهيزيد .
( 5 ) . مر و .
( 6 ) . مر : چنانچه .
( 7 ) . آج ، لب ، فق ، مر ، تب به .
( 8 ) . اساس : كفايت ، با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد .
( 10 - 9 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به وز و ديگر نسخه بدلها افزوده شد .
( 11 ) . همهء نسخه بدلها بجز مر : ما اجتنب .
( 12 ) . آج ، لب ، فق ، مر ، تب : پنج گانه .
( 13 ) . فق ، تب : گناهى است .