نيارستند بازگشتن ، و اين قصّه در جاى دگر بيايد . خداى تعالى خبر داد از غيب پيش از آن كه كرد ( 1 ) تا رسول - عليه السّلام - و صحابه ايمن شوند از آن كه ايشان باز خواهند گشتن ، گفت : * ( سَنُلْقِي ) * ، ما در افگنيم ، و اين را « سين » استقبال گويند براى آن كه اين افعال كه زوايد اربع در او متعاقب باشد صالح بود حال را و استقبال را ، چون « سين » يا « سوف » در او شود ، آن اشتراك برخيزد و فعل خالص شود مستقبل را ، حق تعالى گفت : ما ترس در دل ايشان افگنيم ، و اين از جملهء معجزات رسول و قرآن باشد براى آن كه خبر است از غيب و مخبر مطابق خبر .
ابو ايّوب السّختيانيّ خواند در شاذّ : « سيلقي » به « يا » ردّا الى اسم اللَّه تعالى في قوله : * ( بَلِ اللَّه مَوْلاكُمْ ) * ، و باقى قرّاء به « نون » ، و ابن عامر و كسائي و يعقوب و ابو جعفر خواندند : « الرّعب » به تحريك « عين » ( 2 ) ، باقى ( 3 ) خواندند : « الرّعب » باسكان « عين » و هر دو لغت است ، كالعذر و العذر و السّحت و السّحت . و رسول - عليه السّلام - گفت :
نصرت بالرّعب ،
مرا يارى كردند به ترس ، و در بعضى روايات :
بين يدىّ مسيرة شهر ،
از پيش من به يك ماه راه تا هر كجا رسول - عليه السّلام - فرود آمدى بر يك ماهه راه دشمن از او بترسيدى .
* ( بِما أَشْرَكُوا ) * ، اين « با » بدل و مجازات است ، و « ما » مصدرى است ، أى بشركهم باللَّه . و قوله : * ( ما لَمْ يُنَزِّلْ ) * ، « ما » نكرهء موصوفه باشد ، أى شيئا ما انزل اللَّه به من سلطان حق تعالى گفت : من ترس در دل كافران به آن افگندم كه ايشان به من شرك آوردند . ظاهر آيت منبى است از آن كه اين معنى بر ايشان بر سبيل عقوبت رفت به آن كه ايشان چيزى را انباز من كردهاند كه من به آن حجّتى نفرستادهام از آسمان .
* ( وَمَأْواهُمُ النَّارُ ) * ، و مأواى ايشان و مرجعشان دوزخ است ، من أوى اذا رجع ، يعنى جايشان ( 4 ) ، يقال أوى اليه اى انضمّ اليه . * ( وَبِئْسَ مَثْوَى الظَّالِمِينَ ) * ( 5 ) و « مثوى » مقام باشد من ثوى اذا أقام ، و تقدير آن است كه : بئس مثوى الظَّالمين النّار ، بد جاى
هامش
( 1 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مر : عبارت « پيش از آن كه كرد » را ندارد .
( 2 ) . دب ، آج ، لب ، مر و .
( 3 ) . مر قرّاء .
( 4 ) . دب ، آج ، لب ، فق : جاى ايشان .
( 5 ) . سورهء آل عمران ( 3 ) آيهء 151 .