كه اين عالم را صانعى هست ؟ گفت : البعرة تدلّ على البعير ، و آثار القدم تدلّ على المسير ، فهيكل علوى بهذه اللَّطافة ، و مركز سفلىّ بهذه الكثافة اما تدلَّان على صانع خبير ؟ گفت : بعر ( 1 ) دليل بعير است ، و آثار قدم دليل مسير است ، هيكلى ( 2 ) علوى با اين لطافت و مركزى ( 3 ) سفلى با اين كثافت دليل صانعى خبير ( 4 ) دانا نكند ! و در خبر است كه : ابو شاكر الدّيصانيّ با جماعتى زنادقه بيامدند ( 5 ) و در موسم حج صادق را گفت ( 6 ) : يا بن رسول اللَّه ! انّك لأحد النّجوم الزّواهر و آباؤك كانت بدورا بواهر ، و امّهاتك كانت عقيلات عباهر ، و اذا ذكر العلماء فبك تثنى الخناصر . خبرنا ايّها البحر الزّاخر : ما الدّليل على حدوث العالم ؟ گفت ( 7 ) : تو از جمله ستارگان تابان يكى اى ( 8 ) ، و پدران تو هر يك ماهى تابنده [ 405 - پ ] بودند ، و مادرانت كرايم بودند . و چون ذكر علما كنند انگشت كهتر به تو مهتر بجنبانند ( 9 ) ، يعنى اوّل تو بر انگشت آخر آيى . اين دريايى موج زننده ! ما را خبر ده كه : دليل چيست بر حدث ( 10 ) عالم ؟
صادق - عليه السلام - خايه مرغى بخواست و بر دست نهاد ، و گفت :
هذا حصن ملموم داخله غرقى رقين تليف ( 11 ) به كالفضّة السائلة و الذّهبة المايعة ، ثمّ انّها تنفلق عن صورة كالطَّاووس ، أ داخله شىء غير ما عرفت ؟ فقال : لا ، قال : هذا هو الدّليل على حدث العالم ،
آن خايه مرغ بر دست نهاد و گفت : اين حصنى است مصهرج ( 12 ) اندرون او پوستكى است تنك ، در او [ دو مايع چون ] ( 13 ) زر و سيم گداخته ، آنگه شكافته شود از صورتى چون طاووس ، چيزى دگر در او شد جز آن كه مىدانى ؟
هامش
( 1 ) . همه نسخه بدلها : بعرة .
( 2 ) . لب ، مب ، مر : هيكل .
( 3 ) . همه نسخه بدلها : مركز : ظاهرا در نسخه اساس : حروف « ى » بعدها افزوده شده است .
( 4 ) . آج ، لب ، فق ، مر : چنين .
( 5 ) . در نسخه اساس كلمه به صورت « بيامد » هم خوانده مىشود .
( 6 ) . آج ، لب ، فق ، مب ، مر : گفتند .
( 7 ) . دب ، آج ، لب ، فق ، مب ، مر : گفتند .
( 8 ) . مج ، وز ، دب : يك ، آج ، لب ، فق ، مر : تابانى .
( 9 ) . آج در حاشيه نوشته : بخسبانند .
( 10 ) . دب : حدثى ، لب ، مر : حدوث .
( 11 ) . مب ، مر : يطيق .
( 12 ) . آج ، لب ، فق ، مب ، مر مصهرجه .
( 13 ) . اساس : ندارد ، با توجّه به مج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد .