امير المؤمنين على بيامد و ايشان را وسقى خرما آورد - و وسقى شصت صاع بود ( 1 ) - دوستترين اين دو صدقه بنزديك خداى تعالى صدقه امير المؤمنين على بود ، و در باب او اين آيت آمد كه : * ( الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ ) * ( 2 ) - الاية .
و بعضى دگر مفسران گفتند : آيت در حقّ مرابطان آمد كه اسبان ( 3 ) در راه خداى و جهاد كفّار باز بستند و برايشان نفقه مىكردند به شب و روز پنهان و آشكارا .
عبد اللَّه بن عريب روايت كرد كه رسول - عليه السلام - گفت : شيطان گرد سرايى نگردد كه در آن جا اسبى تازى [ بسته ] ( 4 ) بود ( 5 ) .
و از ابو ذر غفارىّ روايت كردند كه ( 6 ) : روزى اسبى چند ديد نكو ، گفت :
خداوندان اين اسبان آنانند كه خداى تعالى در حقّ ايشان گفت : * ( الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ بِاللَّيْلِ وَالنَّهارِ سِرًّا وَعَلانِيَةً ) * .
عبد اللَّه الصّنعانيّ روايت كند ( 7 ) از عبد اللَّه عبّاس كه او گفت : الاية نزلت في علف الخيل ، آيت در باب علف اسبان فرود آمد ( 8 ) .
ابو شريح روايت كند ( 9 ) از ابو الفقيه كه او گفت : هر [ كس ] ( 10 ) كه ( 11 ) اسبى در ره خداى [ تعالى ] ( 12 ) باز بندد ، به هر موى كه از آن اسب بيفتد ( 13 ) ، حق تعالى او را حسنه اى ( 14 ) بنويسد . و ابو هريره هر كجا اسبى فربه بديدى ، اين آيت بخواندى ، و چون اسبى لاغر ديدى نخواندى ( 15 ) .
اسماء بنت يزيد روايت كند كه رسول - عليه السلام - گفت : هر كه او اسبى در ره خداى ( 16 ) باز بندد و بر او نفقت كند احتساب را سيرى و گرسنگى و سيرابى و تشنگى و بول و روث آن است روز قيامت در ترازوى او بود ، و معنى آن است كه : به
هامش
( 5 - 1 ) . همه نسخه بدلها : باشد .
( 2 ) . همه نسخه بدلها باللَّيل سرّا و علانية .
( 3 ) . آج ، لب ، فق ، مر : كه ايشان ، مب : كه ايشان اسبان .
( 12 - 10 - 4 ) . اساس كه نو نويس است : ندارد ، با توجّه به تب و ديگر نسخه بدلها افزوده شد .
( 11 - 6 ) . اساس با خطى متفاوت از متن و در بالاى كلمه افزوده : رسول .
( 9 - 7 ) . همه نسخه بدلها : كرد .
( 8 ) . تب او .
( 13 ) . مج ، وز : بيوفتد .
( 14 ) . مج ، وز ، آج ، لب ، فق ، مب : حسنه .
( 15 ) . مج ، وز ، آج ، لب ، فق : نبخواندى ، مر : نگفتى .
( 16 ) . تب عزّ و علا ، ديگر نسخه بدلها تعالى .