بيرون آورد و اگر تركش كنى باز زبانش را بيرون مياورد ، اين مثل آنان است كه آيات ما را تكذيب كردهاند .
ظاهرا مراد آنست : همانطور كه سگ زبانش را با دم زدن شديد بيرون مىكند خواه او را بزنى يا نزنى ، آنشخص هم خواستش هواى نفس است خواه وسائل توفيق در اختيارش باشد يا نباشد ، مكذّبين هم عادتشان همان است خواه هدايتشان كنى يا نكنى .
و اللَّه اعلم .
لهم :
* ( فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَتَقْواها ) * شمس : 8 . لهم بمعنى بلعيدن است « لهم الشّىء لهما : ابتلعه بمرّة » الهام تفهيم بخصوصى است از جانب خدا يا ملك كه مأمور خداست .
راغب گويد : الهام القاء چيزى است در قلب و مخصوص است باينكه از جانب خدا و از ملاء اعلى باشد مثل قول حضرت رسول صلَّى اللَّه عليه و آله « انّ الرّوح الامين نفث فى روعى » .
معنى آيه : خدا فجور و تقواى نفس را بنفس تفهيم كرد و نفس انسانى را طورى آفريد كه ذاتا خوب و بد و صلاح و فساد را ميفهمد . اين لفظ فقط يك بار در قرآن آمده است .
لهو :
مشغول شدن . چيزى كه مشغول مىكند « لها الرّجل بالشّىء : لعب » اين مشغول شدن توأم با غفلت است .
راغب ميگويد : لهو آنست كه انسانرا از آنچه مهمّ است و بدردش مىخورد مشغول نمايد . * ( وَمَا الْحَياةُ الدُّنْيا إِلَّا لَعِبٌ وَلَهْوٌ ) * انعام : 32 . نيست زندگى دنيا مگر بازى و مشغول كننده .
الهاء : مشغول كردن . * ( لا تُلْهِكُمْ أَمْوالُكُمْ وَلا أَوْلادُكُمْ عَنْ ذِكْرِ الله ) * منافقون : 9 . اموال و اولادتان شما را از ياد خدا مشغول و غافل نكند * ( رِجالٌ لا تُلْهِيهِمْ تِجارَةٌ وَلا بَيْعٌ عَنْ ذِكْرِ الله . . . ) * نور : 37 . مراد اين كه تجارت و فروختن آنها را از ياد خدا مشغول و غافل نميكند .
تَلَهّى * ( وَأَمَّا مَنْ جاءَكَ يَسْعى . وَهُوَ يَخْشى . ) *
* ( فَأَنْتَ عَنْه تَلَهَّى ) * عبس : 8 - 10 . تلهّى مشغول شدن و غفلت ورزيدن است يعنى : اما آنكه شتابان پيش تو ميايد