اينكه براى خود در ميان مسلمانان جا باز كنند چند آيه يا سوره را نوشته و خود را كاتب وحى قلمداد كردند يعنى رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله ما را هم به حساب گرفته است و گرنه اعتبار آنها كمتر از آن بود كه آنحضرت كتابت وحى را بايشان محوّل كند وآنگهى آنوقت در حدود نود درصد قرآن نازل شده بود به نظر بعضى : معاويه فقط بعضى از نامه هاى آنحضرت را نوشته است .
در تاريخ قرآن آمده : از اين نويسندگان دو نفر بيشتر ملازمت حضور و نوشتن قرآن را داشتند كه آن دو على بن ابى طالب عليه السّلام و زيد بن ثابت بود .
جرجى زيدان ميگويد : در عهد رسول خدا از همه بيشتر على بن ابى طالب ، عبد اللَّه بن مسعود ، ابو الدرداء معاذ بن جبل ، ثابت بن زيد و ابى بن كعب . . . بتدوين قرآن عنايت داشتند ( تاريخ آداب اللغة العربيّه ج 1 ص 225 ) او اين مطلب را در تاريخ تمدن اسلام ج 3 ص 83 ترجمهء جواهر كلام نيز گفته است . قرآن روى چه چيز نوشته ميشد جرجى زيدان در تاريخ تمدّن اسلام مينويسد : قلم را از نى ميساختند و مركب را كه مداد ميگفتند از گرد ذغال و يا گرد سياه ديگرى تهيّه كرده مايع لزجى مثل صمغ و مانند آن به آن ميافزودند . امّا كاغذ اعراب در ابتداء پوست بود كه آن را رقّ ميگفتند گاه هم روى پارچه مينوشتند و مشهورترين آن ، پارچهء بافت مصر بنام قباطى بود و معلَّقات سبع پيش از اسلام بر روى همان پارچه نوشته شده بود ، هر گاه پارچه يا پوست بدست نمياوردند روى چوب يا استخوان يا سنگ يا سفال و مانند آن مينوشتند در ج 3 ص 83 همان كتاب هست : هر آيه و سوره كه نازل ميشد آن را كاتبان وحى روى تكه هاى پوست يا استخوانهاى پهن مانند كتف و دنده ها يا روى ليف خرما و يا روى سنگهاى پهن سفيد
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 275
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٢٧٥