اخبار متظاهر از ائمّهء اهل بيت عليهم السلام وارد شده كه خداوند در روز قيام مهدى عليه السّلام گروهى از دوستان او را كه مردهاند زنده مىكند تا به ثواب يارى آنحضرت برسند و از ديدن دولت آنحضرت شاد گردند و نيز گروهى از دشمنان آنحضرت را زنده مىكند تا انتقام بينند و ذليل و خوار گردند ، هيچ عاقلى شك ندارد كه اين كار بر خداوند مقدور است و محال نيست و خدا اين كار را در امم گذشته كرده است بنا بر آنچه قرآن در عدهاى از مواضع مثل قصّهء عزير و غيره گوياست چنان كه تفسير كرديم .
بعد فرموده : ولى جمعى از اماميّه اخبار رجعت را تأويل كرده و گفتهاند :
مراد رجوع دولت و امر و نهى است نه رجوع اشخاص و علَّت اين تأويل آنست كه گمان كردهاند رجعت منافى تكليف است ولى اين درست نيست زيرا رجعت كسى را بفعل واجب و ترك قبيح مجبور نميكند ، تكليف با وقوع رجعت صحيح است چنان كه با ظهور معجزات از قبيل شكافتن دريا ، اژدها شدن عصا و غير آن صحيح بود بعد فرموده رجعت با ظواهر روايات ثابت نشده تا تأويل در آنها راه يابد بلكه اعتماد عمده بر اجماع شيعهء اماميّه است هر چند اخبار نيز آن را تأييد مىكند .
شيخ مفيد رحمه اللَّه در كتاب اوائل المقالات نظير قول مجمع را گفته و در آخر فرموده : قرآن صحّت رجعت را بيان كرده و اخبار در بارهء آن متظاهر است و اماميّه همه به آن قائلاند مگر اشخاص نادرى از اماميّه كه روايات را تأويل كردهاند .
نگارنده گويد : ظاهرا از جهت نادر بودن قائلين بتأويل است كه طبرسى مخالفت آنها را قادح اجماع ندانسته است .
در « ايقاظ . . . » از اعتقادات صدوق رحمه اللَّه نقل كرده كه فرموده : اعتقاد ما اماميّه آنست كه رجعت حق است آنگاه آيات * ( فَقالَ لَهُمُ الله مُوتُوا ثُمَّ أَحْياهُمْ ) * - * ( فَأَماتَه الله مِائَةَ عامٍ ثُمَّ ) *
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 209
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٢٠٩