سحر ساخته .
مفتر ( بصيغهء مفعول ) جعل كنندهء دروغ * ( قالُوا إِنَّما أَنْتَ مُفْتَرٍ ) * نحل : 101 . گفتند تو فقط دروغگوئى .
فرىّ : ساخته . نو در آورده * ( قالُوا يا مَرْيَمُ لَقَدْ جِئْتِ شَيْئاً فَرِيًّا ) * مريم : 27 . چون مريم عيسى عليه السّلام را در آغوش خويش بميان مردم آورد گفتند : اى مريم چيز نو ظهورى آوردى زائيدن بدون شوهر ؟ ! ! آن را در آيه عظيم ، قبيح و غيره گفتهاند ولى آنچه ما اختيار كرديم با معناى اولى مناسب است .
فز :
راندن . و بر خيزاندن از بين معانى فزّ فقط اين معنى با استعمال قرآن مجيد مناسب است در لغت آمده : « فَزَّ فُلاناً عَنْ مَوْضِعِه :
ازْعَجَه وَافْزَعَه وَازالَه از عاج را قلع و طرد گفتهاند . استفزاز نيز به همان معنى است . * ( وَإِنْ كادُوا لَيَسْتَفِزُّونَكَ مِنَ الأَرْضِ لِيُخْرِجُوكَ مِنْها . . . ) * اسراء :
76 . حقا كه نزديك بودند تو را از آن زمين برانند تا بيرونت كنند * ( فَأَرادَ أَنْ يَسْتَفِزَّهُمْ مِنَ الأَرْضِ فَأَغْرَقْناه وَمَنْ مَعَه جَمِيعاً ) * اسراء : 103 . فرعون خواست بنى اسرائيل را از زمين براند او را و هر آنكه با او بود غرق كرديم .
* ( وَاسْتَفْزِزْ مَنِ اسْتَطَعْتَ مِنْهُمْ بِصَوْتِكَ ) * اسراء : 64 . هر كه را از آنها خواستى با صدايت بران و به عمل بد برخيزان رجوع شود به « جلب » و « شطن » .
از اين ماده سه مورد بيشتر در قرآن نيامده است .
فزع :
خوف . « فزع منه : خاف » راغب گويد : انقباض و نفارى است از شىء مخيف كه بر انسان عارض شود و آن از جنس جزع است .
* ( لا يَحْزُنُهُمُ الْفَزَعُ الأَكْبَرُ ) * انبياء : 103 .
خوف بزرگ محزونشان نكند . * ( إِذْ دَخَلُوا عَلى داوُدَ فَفَزِعَ مِنْهُمْ . . . ) * ص :
22 . چون بر داود وارد شدند از آنها ترسيد .
فُزعَ * ( حَتَّى إِذا فُزِّعَ عَنْ قُلُوبِهِمْ قالُوا ما ذا قالَ رَبُّكُمْ . . . ) * سباء : 23 . فزع بصيغهء مجهول از باب تفعيل بمعنى ازالهء فزع است در اقرب الموارد