در مفردات گفته : فرقان از فرق ابلغ است كه فرقان در فرق بين حق و باطل به كار رود . . . و آن بنا بر قولى اسم است نه مصدر ولى فرق در آن و غير آن استعمال مىشود .
* ( تَبارَكَ الَّذِي نَزَّلَ الْفُرْقانَ عَلى عَبْدِه لِيَكُونَ لِلْعالَمِينَ نَذِيراً ) * فرقان :
1 . على هذا قرآن را از آن فرقان گوئيم كه فارق ميان حق و باطل است در مجمع ذيل آيهء 185 بقره فرموده : از ابى عبد اللَّه عليه السّلام مروى است كه فرمود : قرآن همهء كتاب است و فرقان قسمت محكم و واجب العمل از آن « القرآن جملة الكتاب و الفرقان المحكم الواجب العمل به » اين روايت در الميزان از كافى نقل شده و نيز از اختصاص مفيد نقل كرده كه . . . رسول خدا صلَّى اللَّه عليه و آله در جواب عبد اللَّه بن سلام كه گفت : چرا پروردگارت آن را فرقان ناميده ؟
فرموده : چون آيات و سوره هايش متفرّق و در غير الواح نازل شده و غير آن كه صحف ، تورات ، انجيل و زبور باشد همه يك دفعه در الواح و اوراق نازل گرديدهاند گفت : صدقت يا محمد . بايد در سند اين روايت و تطبيق آن با آيه دقت كرد .
* ( وَإِذْ آتَيْنا مُوسَى الْكِتابَ وَالْفُرْقانَ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ ) * بقره : 53 .
ظاهرا * ( وَالْفُرْقانَ ) * عطف تفسير از كتاب است و در اين آيه بتورات فرقان اطلاق شده است .
* ( . . . أُنْزِلَ فِيه الْقُرْآنُ هُدىً لِلنَّاسِ وَبَيِّناتٍ مِنَ الْهُدى وَالْفُرْقانِ ) * بقره : 185 . بنا بر آيهء * ( تَبارَكَ الَّذِي نَزَّلَ الْفُرْقانَ ) * كه فرقان وصف همهء قرآن است و بنا بر آيهء * ( وَلَقَدْ آتَيْنا مُوسى وَهارُونَ الْفُرْقانَ وَضِياءً ) * انبياء : 48 .
كه فرقان وصف همهء تورات آمده ، در اين آيه نيز * ( وَالْفُرْقانِ ) * وصف همهء قرآن است چنان كه * ( مِنَ الْهُدى ) * وصف همهء آن مىباشد و بنا بر روايت منقوله از امام صادق عليه السّلام مىشود گفت كه * ( مِنَ الْهُدى ) * وصف همهء آن ولى فرقان وصف محكمات واجب العمل است و اللَّه العالم .
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 169
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص١٦٩