تخطي إلى المحتوى الرئيسي

قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 138

مساهمون:

ص١٣٨
خداوند يارى كرده شوند . * ( وَإِنْ يَسْتَغِيثُوا يُغاثُوا بِماءٍ كَالْمُهْلِ ) * كهف : 29 . « استغاثة » ممكن است از غوث يا از غيث باشد و در « غوث » گذشت .
غير : تغيير بمعنى تبديل و تحويل است . * ( إِنَّ الله لا يُغَيِّرُ ما بِقَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ ) * رعد : 11 . تقدير آيه چنين است : « ما بِقَوْمٍ مِنَ النِّعْمَةِ - ما بِانْفُسِهِمْ مِنَ الطَّاعَةِ وَالْعَدْلِ » يعنى : خدا نعمتى را كه براى قومى است بنقمت تبديل نميكند تا آنها آنچه براى خود از عدل و طاعت دارند تغيير بدهند آيهء ديگرى چنين است * ( ذلِكَ بِأَنَّ الله لَمْ يَكُ مُغَيِّراً نِعْمَةً أَنْعَمَها عَلى قَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ ) * انفال : 53 . در « حسن » گذشت كه اعمال ناشايست سبب نقمت خداوندى است * ( وَما أَصابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ فَبِما كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ ) * شورى : 30 . كلمهء غير گاهى بمعنى « لا » و نفى صرف آيد كه در آن اثبات نيست مثل * ( وَهُوَ فِي الْخِصامِ غَيْرُ مُبِينٍ ) * زخرف : 18 . يعنى او در احتجاج فصيح نيست كه تقدير « لا مبين » است . گاهى براى اثبات است بمعنى « الَّا » مثل * ( هَلْ مِنْ خالِقٍ غَيْرُ الله يَرْزُقُكُمْ مِنَ السَّماءِ وَالأَرْضِ ) * فاطر : 3 . كه بمعنى « الَّا اللَّه » است . « غير » دائم الاضافه است در معنى و گاهى در صورت معلوم بودن معنى در لفظ مقطوع الاضافه آيد و آن بواسطهء اضافه معرفه نميشود كه توغَّل در ابهام دارد . از اقرب الموارد فهميده مىشود اصل آن بمعنى « سوى » است * ( ما لَكُمْ مِنْ إِله غَيْرُه ) * هود : 50 . سواى او براى شما معبودى نيست .
غيض : فرو رفتن آب . در مجمع فرموده : غيض آنست كه مايع در عمق فرو رود « الغيض ذهاب المايع فى العمق » در اقرب الموارد آن را يكى از معانى غيض شمرده است . راغب آن را ناقص شدن و ناقص