كردن گفته ديگران نيز چنان گفتهاند ولى چون در قرآن مجيد بمعنى فرو رفتن آب آمده قويّا احتمال دارد كه معناى اصلى آن فرو رفتن است و نقصان معنى لازم آن مىباشد . كه فرو - رفتن از نقصان منفك نيست . * ( وَقِيلَ يا أَرْضُ ابْلَعِي ماءَكِ وَيا سَماءُ أَقْلِعِي وَغِيضَ الْماءُ وَقُضِيَ الأَمْرُ . . . ) * هود :
44 . گفته شد : اى زمين آبت را بلع كن واى آسمان آبت را قطع كن و نباران ، آب فرو رفت و كار تمام شد .
آيه دربارهء طوفان نوح عليه السّلام است و مراد آنست كه زمين آب را بلع كرد و بلع در صورت فرو رفتن همهء آب است نه كم شدن آن على هذا * ( غِيضَ الْماءُ ) * فرو رفتن آبست نه كم شدنش و گرنه بيرون آمدن نوح عليه السّلام از كشتى ميسّر نميشد .
تغيضُ * ( الله يَعْلَمُ ما تَحْمِلُ كُلُّ أُنْثى وَما تَغِيضُ الأَرْحامُ وَما تَزْدادُ وَكُلُّ شَيْءٍ عِنْدَه بِمِقْدارٍ ) * رعد : 8 . اهل تفسير * ( تَغِيضُ ) * را ناقص كردن گرفته و دربارهء آيه تقريبا سه قول دارند ، اول اينكه ارحام مدت حمل را از نه ماه كم يا زياد ميكنند دوم : ارحام مدّت حمل را از شش ماه - اقلّ مدّت حمل - كم يا از شش ماه زياد و به 9 ماه مىرساند : سوم : ارحام در مدّت حمل خون حيض را كم مىكند كه غذاى طفل است و آنچه زياد مىكند خون نفاس و خونى است كه گاهى در مدت حمل ديده مىشود .
به نظر نگارنده هيچ يك از اين اقوال درست نيست . فكر ميكنم مراد از * ( ما تَحْمِلُ كُلُّ أُنْثى ) * حمل معمولى هر انثى باشد و مراد از * ( ما تَغِيضُ الأَرْحامُ ) * نطفه هائى باشد كه ارحام آنها را فرو مىبرند و فاسد ميكنند و * ( ما تَزْدادُ ) * عبارت باشد از زايد شدن بر حمل معمولى مثلا بجاى يك فرزند دو فرزند يعنى : خدا داناست به آنچه ارحام حمل يا فاسد و يا زايد ميكنند .
در تفسير عياشى از زراره و حمران
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 139
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص١٣٩