* ( مَكاناً عَلِيًّا ) * چيست ؟ آيا مكان بمعنى مكان معنوى و مقام است ؟
يعنى او را بمقام و منزلت برترى رسانديم و يا او را به مكان بلندى كه جز آسمانها نيست بالا برديم ( علىّ در علوّ مقام و علوّ مكان هر دو آمده است ) .
در الميزان آمده : گفتهاند چنان كه در حديث وارد است خدا او را ببعضى از آسمانها برد و در آنجا قبض روح كرد و آن نشان دادن خرق عادت و قدرت بالغهء خدائى است و براى ادريس مزيّت است .
در بعضى روايات هست كه او زنده است در تفسير برهان از حضرت رسول صلَّى اللَّه عليه و آله نقل شده كه در معراج در آسمان چهارم مردى ديدم به جبرئيل گفتم : او كيست گفت او ادريس است به او سلام كردم و او بر من سلام كرد من بر او از خدا مغفرت خواستم او هم بر من استغفار كرد .
در سفينة البحار از امام صادق عليه السّلام نقل شده كه در بارهء مسجد سهله فرموده : آن جاى خانهء ادريس است كه در آن جامه مىدوخت .
در مجمع البيان فرموده : او جدّ پدر نوح است و اسم او در توراة اخنوخ است گفته شده او را در اثر كثرت درس كتب ادريس گفتند و او اوّل كسى است كه با قلم نوشت و لباس دوخت و گفته شده : خدا به او علم نجوم و حساب و هيئت آموخت و اينها معجزهء او بود .
نا گفته نماند روايات در بارهء آسمان رفتن او زياد است و در اين باره به بحار ، تفسير برهان تفسير الدر المنثور و غيره رجوع شود . و اين در صورت ثبوت عجب نيست كه خداوند كسى را به آسمان ببرد و در آنجا قبض روح كند چنان كه اگر يكنفر از مردان فضائى امريكا كه به ماه رفتند در آنجا مىمرد عجب نبود و يا خدا ادريس را بيكى از كرات كه زندگى در آن ميسّر است ببرد و زنده نگاه
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 339
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٣٣٩