حكم فرماست ، هر موجودى كه به حالت خود رها شده و امدادى بدان نرسد بطور تدريج بسوى هموارى و پيرى و سكون ميرود ، علت فساد و مرگ در عالم همين است ، اگر اين اصل در جهان نبود اصل بقا و ثبات در عالم حكومت ميكرد و ما در اين زندگى مخلَّد ميشديم و از مرگ و فنا اثرى نبود .
در زندگى آخرت اصل كهولت از موادّ برداشته مىشود و برداشته شدن آن عبارت اخراى خلود و هميشگى است و بزرگترين مرز فارق ميان دنيا و آخرت وجود كهولت و عدم آنست ، آقاى مهندس بازرگان در كتاب ذرّهء بىانتها ص 85 ميگويد : جريانها و قوانينى كه در اين دنيا بر موادّ و انرژيها حكومت دارد تماما ناشى يا منطبق بر دو اصل ترموديناميك است 1 اصل بقاء و ثبات كميّتها - 2 آنتروپى يا كهولت يعنى اصل انحطاط كيفيّتها و ضعف و زوال ارزشها . . . با برداشتن آنتروپى ( پيرى و كهولت ) خصوصيّات و مشخّصات آخرت ظاهر مىشود و لازمهء همهء آنها لغو آنتروپى است بطوريكه كهولت و آنتروپى را ميتوان مرز و فارق دنيا و آخرت دانست .
و خلاصه در آخرت با ارادهء نافذ و مؤثّر خدا ، اصل كهولت و پيرى از موجودات برداشته مىشود و هر چيز مخلَّد مىشود و كلمهء فنا و زوال و پيرى از قاموس موجودات حذف ميگردد . اين مطلب حتمى است گر چه تصوّر آن براى ما مشكل است .
راجع بمطلب دوّم بايد دانست :
با برداشته شدن اصل كهولت از اشياء همه چيز هميشه تازه و جوان خواهد بود و گذشت ايّام ، سعادت را به عادت و سيرى و عذاب را براحتى تبديل نخواهد كرد .
قرآن در اين باره چنين فرموده :
* ( خالِدِينَ فِيها لا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذابُ وَلا هُمْ يُنْظَرُونَ ) * بقره : 162 و
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 277
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٢٧٧