* ( قَلِيلًا وَلْيَبْكُوا كَثِيراً جَزاءً بِما كانُوا يَكْسِبُونَ » ) * توبه : 82 تدبّر در آيه و ما قبل آن روشن مىكند كه مراد از دو امر ، خبر در صورت امر است يعنى در دنيا اندكى شادى ميكنند و مىخندند و در آخرت بسيار گريه ميكنند ، در آيهء ما قبل ميفرمايد :
متخلَّفين كه با رسول خدا بجنگ نرفتند از اين كار شاد شدند و به ديگران گفتند : در گرما بجنگ نرويد ، بگو آتش جهنّم از اين گرما شديدتر است ، بعد ميگويد : كمى بخندند و بسيار گريه كنند و مأل كارشان شادى قليل و گريهء كثير است و آن جزاى عملشان مىباشد ( استفاده از الميزان ) .
ديگرى آيهء * ( « فَما بَكَتْ عَلَيْهِمُ السَّماءُ وَالأَرْضُ » ) * دخان : 29 بفرعونيان كه غرق شدند ، آسمان و زمين گريه نكرد ، غرض از گريه ى آسمان و زمين چيست ؟ .
بعضى در آيه ، كلمهء اهل مقدّر كردهاند يعنى : اهل آسمان و زمين به آنها گريه نكردند ، بعضى گفتهاند :
چون مرد بزرگى بميرد عرب در تعظيم او گويد : آسمان و زمين بر او گريه كرد و باد گريست و آفتاب تاريك گرديد و در آيه فرموده : آسمان و زمين بر آنها نگريست يعنى مردم بىارزش و كم اهميّت بودند .
بايد دانست : نظير اين تعبير در روايات نيز آمده است ، ثقة - الاسلام كلينى در كافى باب فقد - العلماء از امام كاظم عليه السّلام نقل كرده : آنگاه كه مؤمن از دنيا برود ملائكه و بقعه هاى زمين كه در آنها عبادت ميكرد و درهاى آسمان كه اعمالش از آنها بالا برده ميشد بر او گريه ميكنند . . . » .
در كشاف ذيل آيهء فوق منقول است كه رسول خدا صلَّى الله عليه و آله و سلَّم فرمود :
هيچ مؤمن در غربت كه گريه كنندگانش نزد او نيستند نميميرد مگر آنكه آسمان و زمين بر او گريه ميكنند .
در تفسير برهان ذيل آيهء شريفه چند حديث نقل شده كه على عليه السّلام فرمود : لكن به اين ( حسين بن على )
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 222
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٢٢٢