* ( الإِبْكارِ » ) * غافر : 55 در اقرب الموارد گويد : ابكار ( بكسر اوّل ) مصدر افعال و نيز بامداد است ، و آن از اوّل طلوع فجر تا ارتفاع آفتاب مىباشد . بيضاوى نيز از اوّل طلوع فجر تا ارتفاع آفتاب گفته . طبرسى از طلوع آفتاب تا ارتفاع آن گفته است .
على هذا ، ابكار اسم مصدر است چنان كه قاموس تصريح مىكند .
* ( « وَلَهُمْ رِزْقُهُمْ فِيها بُكْرَةً وَعَشِيًّا » ) * مريم : 62 ، آيه ى شريفه در بارهء اهل بهشت است و ظاهرش آن است كه در بهشت بامداد و شام هست اهل تفسير چون بعدم وجود صبح و شام در بهشت يقين كردهاند در بارهء آيه اقوال مختلف اظهار نمودهاند .
فخر رازى در يكى از دو قولش گفته : مراد دوام و عدم انقطاع روزى است يعنى رزق آنها هميشگى است . الميزان فرمايد :
ظاهرا مراد توالى و عدم انقطاع است .
طبرسى بنقل از مفسّرين و طبرى و مراغى مصرى گفتهاند : مراد فاصله دو غذاست يعنى چنان كه در دنيا ميان دو غذا فاصله ميدادند به همان فاصله در بهشت ميخورند .
ولى چنان كه گفتيم : ظهور آيه وجود بكره و عشىّ در بهشت است اگر گويند : در آيه ديگر آمده * ( « لا يَرَوْنَ فِيها شَمْساً وَلا زَمْهَرِيراً » ) * انسان : 13 ، در آن آفتاب و سردى نمىبينند .
گوئيم : آيه بصدد بيان نبودن گرما و سرما در بهشت است و اين منافى با وجود صباح و مساء نيست در صافى از حضرت صادق عليه السّلام نقل شده مردى به او از دردها و تخمه شكايت كرد امام فرمود : صبح و شام بخور و ميان اين دو چيزى نخور زيرا آن مفسد بدن است ، نشنيدهاى كه خدا فرموده * ( « لَهُمْ رِزْقُهُمْ فِيها بُكْرَةً وَعَشِيًّا » ) * اين روايت هم به ظاهر مفيد همان مطلب است كه از آيه ، استظهار كرديم .
با همه ى اين ، آيه قابل دقّت و تأمّل است .
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 219
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص٢١٩