آن ، روشن و آشكار معنى كردهاند جوهرى در بارهء آيه ى * ( « فَلَمَّا جاءَتْهُمْ آياتُنا مُبْصِرَةً » ) * نمل : 13 ، از اخفش نقل مىكند كه مبصرة را بينائى دهنده گفته است .
به نظر نگارنده : اين معنى از همه بهتر است و راغب نيز آن را از بعضى نقل كرده . على هذا « مبصر » اسم فاعل از باب افعال و متعدى است و مادّهء بصر از اين باب لازم و متعدى هر دو آمده است ( رجوع باقرب - الموارد ) « نهار » را از آن جهت مبصر گوئيم كه بينائى است « ناقة و آيات » را مبصرة گوئيم زيرا كه بينائى ميدهند و با بصيرت ميكنند . تبصرة يعنى بينائى دادن ، واضح نمودن * ( « تَبْصِرَةً وَذِكْرى لِكُلِّ عَبْدٍ مُنِيبٍ » ) * ق : 8 .
* ( « فَصَدَّهُمْ عَنِ السَّبِيلِ وَكانُوا مُسْتَبْصِرِينَ » ) * عنكبوت : 38 ، مجمع - البيان آن را عقلاء معنى كرده يعنى با آنكه عاقل و متمكن از دقّت و اعمال نظر بودند شيطان از راه خدا بازشان داشت . صاحب الميزان فرموده :
مراد آن است كه پيش از فريب شيطان اهل توحيد بودند .
بَصَل :
پياز . * ( « يُخْرِجْ لَنا مِمَّا تُنْبِتُ الأَرْضُ مِنْ بَقْلِها ) * . . . * ( وَبَصَلِها » ) * بقره : 61 ، آن در بارهء سئوال بنى اسرائيل از موسى آمده است .
بِضع :
مقدارى از زمان .
اصل آن بمعنى قطع است ( مجمع - البيان ) * ( « فَلَبِثَ فِي السِّجْنِ بِضْعَ سِنِينَ » ) * يوسف : 42 ، پس چند سال در زندان ماند طبرسى فرموده : در معنى بضع اختلاف كردهاند گويند : آن از سه است تا پنج و گويند از سه است تا هفت و گويند : تا نه . . . و اكثر مفسّرين بر آنند كه مراد از آن در آيه هفت است . قاموس نيز هفت را از معانى آن شمرده است . * ( « وَهُمْ مِنْ بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَيَغْلِبُونَ فِي بِضْعِ سِنِينَ » ) * روم : 4 .
بِضاعت :
سرمايه . جوهرى گفته : بضاعت قسمتى از مال است كه براى تجارت اختصاص داده مىشود ، راغب نيز نزديك به آن گفته