چون رنگ و غلظت و املاح و حرارت رودهاى دريائى با آب اقيانوسها تفاوت دارد حركت آنها در اقيانوس كاملا آشكار است .
مهمترين رودهاى گرم كه در اقيانوس جارى است يكى گلف - استريم است كه از خليج مكزيك واقع در غرب اقيانوس اطلس و جنوب كشورهاى متحدهء امريكا شروع و از جنوب به طرف شمال شرقى جريان مييابد سپس بسواحل غربى اروپا ميرسد و از كنار جزائر انگلستان و كشور نروژ ميگذرد پهناى آن در حدود 145 كيلو متر و گودى آن در بعضى نقاط بيش از 800 متر مىباشد . در هر دقيقه دو بليون تن آب در امتداد ساحل فلوريدا ميخزد .
از مهمترين جريانهاى آب سرد ، جريان آب سرد گروئنلند است كه از كنار شبه جزيرهء لابرادر گذشته بسواحل شرقى امريكا ميرود ، رجوع شود بكتاب دريا ديار عجائب فصل رودهاى عظيم دريا ، و ساير كتابهاى جغرافيا .
بموجب حساب دانشمندان آبهاى اقيانوس منجمد شمالى مثل يك استخر شنا ، در هر 165 سال يك مرتبه عوض مىشود . در اقيانوسهاى ديگر نيز وضع همين است .
6 - * ( « وَمِنْ آياتِه الْجَوارِ فِي الْبَحْرِ كَالأَعْلامِ . إِنْ يَشَأْ يُسْكِنِ الرِّيحَ فَيَظْلَلْنَ رَواكِدَ عَلى ظَهْرِه إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِكُلِّ صَبَّارٍ شَكُورٍ . أَوْ يُوبِقْهُنَّ بِما كَسَبُوا » ) * شورى : 32 - 34 يعنى از جملهء آيه هاى وى جارىشونده هاست - كه مانند مرزها به دريا روانند اگر خواهد باد را آرام كند بر پشت دريا بىحركت مانند ، در آنها بر هر بردبار و شكور آياتى است از قدرت خدا ، يا آنها را بسبب اعمال مردم حبس و متوقّف كند .
اين سه آيه نيز در بارهء رودهاى دريائى است . جمله ى * ( « إِنْ يَشَأْ يُسْكِنِ الرِّيحَ فَيَظْلَلْنَ ) * الخ » قابل دقّت است ، زيرا عامل مهم جريان آنها چنان كه گفته شد بادهاى منظَّم آليزه و كنتر آليزه ( مخالف آليزه ) است كه بطور مداوم از قطبين باستوا
قاموس قرآن ( فارسي ) — صفحة 168
مساهمون: سيد علي اكبر قرشي
ص١٦٨