اقدام به اجراى اين نقشه كه ظاهرى دينى ولى اهداف سياسى مهمى در وراى آن بود ، نمود . اين طرح از ارزش مهمى برخوردار بود و توانست تأثير بسزايى در تاريخ حجاز و ديگر كشورهاى عربى همجوار ، از راه مرتبط نمودن سرزمينهاى مقدس به ديگر كشورها و وارد نمودن تمدن جديد و زندگى نوين به داخل حجاز داشته باشد . و بهترين كسى كه توانست تاريخچهء اين راه آهن و تأثيرات جانبى آن را توصيف كند ، جورج آنطوينوس در كتاب خود به نام « بيدارى اعراب » « 1 » است . جورج از پدرى عرب فلسطينى و مادرى انگليسى زاده شد و روابط بسيار نزديكى با انگليسيها برقرار كرد و در عين حال توانست روحيهء عربى و شرقى خود را حفظ نمايد و توانست به خوبى واقعيات قيام عربها را در قرن بيستم در كتاب خود به تصوير بكشد . او سخن خود را نخست دربارهء « سياست سلطان عبدالحميد در جهان اسلام » آغاز مىكند و مىگويد : اين خليفه قصد داشت كليّه سرزمينهاى اسلامى را در پشت سر خود يكپارچه نمايد و بدين وسيله در مقابل جهانيان اعمال قدرت كند . او در راه اين هدف خود به گروهى از مردمان اعتماد نمود كه يكى از آنان « عزت پاشا عابد » از اهالى سوريه بود . به گفتهء آنطونيوس عزت پاشا از مردمان گمنامى بود كه با تهوّر و دسيسه توانست به جايگاه والايى نزد سلطان برسد . او 13 سال ( از آغاز عظمت تا سقوط در سال 1908 م . ) نزديكترين شخص نزد سلطان و منشى او و با نفوذترين كارمند عالى رتبهء دربار خلافت به شمار مىرفت و كسى جز شخص خليفه را در طمع ورزى و مال اندوزى و جاه طلبى ياراى برابرى با
هامش
( 1 )1 Antocius , George The Arab Awakesing , The Story of The Arab Natioual Movement newyork . 1939 .