مىپردازند .
آنگاه بورتون به وضعيت شيعيان مدينه ، در محلهء نخاوله پرداخته ولى متأسفانه نسبتهاى ناروا و نامعقولى به آنان مىزند كه از عقل و منطق و حقيقت بدور بوده و احتمالًا او تنها ناقل روايت و گفتار متعصبينى است كه اين سخنان مجعول را به دو گفتهاند ، و پيشتر گفته شد اينان گروهى از كشاورزان بودند كه در صدر اسلام در املاك امام حسن - ع - به كار مشغول بودهاند .
بورتون سپس از خانوادهء بنى حسين ، والخليفيّه ، و الصديقية از نسل ابوبكر و بنى النجار ياد كرده و آنگاه در 28 صفحه به تحليل اوضاع اجتماعى مردم مدينه مىپردازد .
بقيع
بورتون در سفر خود به ديدن قبرستان بقيع شتافته است ، از اين رو به همراه همسفران خود از مسير درب الجنازه كه به موازات باروى جنوبى شهر است ، از مدينه بيرون رفته و خود را به بقيع رسانده است . او هنگامى كه خود را در برابر قبرستان بقيع مىيابد به نقل روايات تاريخى پرداخته و مىگويد :
بنابه يك روايت هفتاد هزار قديس و به روايتى ديگر يكصد هزار قديس در روز قيامت سر از خاك گورستان بقيع بر خواهند آورد . در اين گورستان يكصد هزار صحابى و گروه بىشمارى از سادات ، در طى قرنها مدفون شدهاند . ليكن به علّت آن كه پيشتر علامتى بر گورها قرار داده نمىشده ، از اين رو آثار و شواهد اين آرامگاهها و نام مردگان آن از ميان رفته است . در روز قيامت نخستين انسانى كه سر از خاك برخواهد آورد