محصول در آن باشد و چه محصول در آن نباشد .
* ملاحظهيسوم : در مباحث گذشته بيان گشت كه :
- اولًا : تمامى قرائن چهارگانه به ويژه قرينه اول باطل است ؛
- ثانياً : كلمهى « الا » در اينجا براى استثنابكار نرفته ، بلكه در ما نحن فيه به معناى « غير » است .
هفتمين قسمت از اشكال سوم بعض الفقهاء
بعد از اينكه فقيه معاصر - دامت بركاته - كلامى را به عنوان « حاصل بحث » مطرح فرمودند ، در ادامه از كلام خود « استدراك » نموده و مىفرمايند :
بله ، رواياتى وجود دارد كه تنها به ذكر « عدم ارث زوجه از عقار و زمين » اكتفا نموده و « تفصيل » و « استثنايى براى قيمت بناء » و « مانند آن » در نظر نگرفتهاند ، مانند صحيحهى « زرارة بن أعين و محمد بن مسلم » « 1 » كه از ظاهر اطلاق لفظ « شئياً » ، « نفى ارث زوجه از قيمت زمين » ، بدست مىآيد .
نكته قابل توجه اينكه ، مطمئناً اين روايت ، « تقطيعى از روايات مفصله در باب » است و روايت مستقلى نيست ؛ زيرا روات آن يكى هستند كه از معصوم ( ع ) نقل نمودهاند و اگر ما از ظاهر رواياتِ تفصيل ، بفهميم كه مقصود محروميّت زوجه از ارث « عين زمين » است نه از « قيمت زمين » ؛ خود اين مطلب به تنهايى ، قرينهاى است بر اراده همان معناى عدم ارث زوجه از زمين ؛ خصوصاً آنچه از ظاهر روايت « عبد الملك بن أعين » « 2 » مبنى بر عدم ارث از خانه و زمين فهميده مىشود ، لكن اشكالى در ارث همسران از « قيمت بناء خانهها » نيست .
بنابراين ، مقصود از « عدم ارث زنان » ، « عدم ارث آنان از اعيان » است ؛ ولى اين ظهور ، امكان مقاومت با ظاهر « قرآن كريم » را نداردكه در حفظ سهم « ربع » و « ثمن »
هامش
( 1 ) . « النِّسَاءُ لَا يَرِثْنَ مِنَ الْأَرْضِ وَ لَا مِنَ الْعَقَارِ شَيْئاً » ر . ك . به : وسائل الشيعة ، شيخ حر عاملى ( رحمه الله ) ، ج 26 ، ص 207
( 2 ) . « عَنْ أَحَدِهِمَا قَالَ لَيْسَ لِلنِّسَاءِ مِنَ الدُّورِ وَ الْعَقَارِ شَىْءٌ » ر . ك . به : وسائل الشيعة ، شيخ حر عاملى ( رحمه الله ) ، ج 26 ، ص 209 .