مىكنند و « لمزه » را به معنى كسانى كه با زبان اين كار را انجام مىدهند دانستهاند .
بعضى « اولى » را اشاره به عيبجويى روبرو ، و « دومى » را به عيبجويى پشت سر مىدانند .
بعضى اولى را به معنى عيبجويى آشكار ، و دومى را عيبجويى پنهان و با اشاره چشم و ابرو شمردهاند .
و گاه گفته شده هر دو به معنى كسى است كه مردم را با القاب زشت و زننده ياد مىكند .
و بالآخره در سخنى از « ابن عباس » آمده است كه در تفسير اين دو چنين مىگفت : هم المشاؤون بالنميمة ، المفرقون بين الاحبة ، الناعتون للناس بالعيب :
« آنها كسانى هستند كه سخنچينى مىكنند ، و ميان دوستان جدايى مىافكنند ، و مردم را با عيوب توصيف مىكنند » ( 1 ) .
گويا ابن عباس اين سخن را از حديثى كه از پيغمبر اكرم ص نقل شده است استفاده كرده ، آنجا كه فرمود :
الا انبئكم بشراركم ؟ قالوا : بلى يا رسول اللَّه ( ص ) قال : المشاؤون بالنميمة ، المفرقون بين الاحبة ، الباغون للبراء المعايب :
« آيا شما را از شريرترين افراد خبر دهم ؟ گفتند : آرى اى رسول خدا ! فرمود : آنها كه بسيار سخنچينى مىكنند ، در ميان دوستان جدايى مىافكنند ، و براى افراد پاك و بيگناه در جستجوى عيوبند » ( 2 ) .
ولى از مجموع كلمات ارباب لغت استفاده مىشود كه اين دو واژه به يك معنى است ، و مفهوم وسيعى دارد كه هر گونه عيبجويى و غيبت و طعن و استهزاء به وسيله زبان و علائم و اشارات و سخنچينى و بدگويى را شامل مىشود .
هامش
( 1 ) « تفسير فخر رازى » جلد 32 صفحه 92 .
( 2 ) « اصول كافى » جلد 2 باب النميمة حديث 1 .