و معاد آشكار است .
در تفسير على بن ابراهيم آمده است كه در توضيح معنى اين آيه فرمود :
يقدم الذنب و يؤخر التوبة و يقول سوف اتوب : آيه اشاره به كسى است كه گناه را مقدم مىدارد و توبه را به تاخير مىاندازد و مىگويد بعدا توبه خواهم كرد » .
بعضى نيز گفتهاند منظور از « فجور » در آيه ، « تكذيب » است ، بنا بر اين معنى آيه چنين مىشود : انسان مىخواهد قيامت و رستاخيز را كه در پيش روى او قرار دارد تكذيب كند ، ولى تفسير اول مناسبتر است .
و به دنبال آن مىافزايد : لذا « مىپرسد قيامت كى خواهد بود » ؟ ! ( * ( يَسْئَلُ أَيَّانَ يَوْمُ الْقِيامَةِ ) * ) .
آرى او براى گريز از مسئوليتها استفهام انكارى در باره وقت قيام قيامت مىكند ، تا راه را براى فجور خود بگشايد .
اين نكته لازم به يادآورى است كه سؤال آنها از وقت بر پا شدن قيامت نه به اين معنى است كه اصل آن را قبول داشتند و از وقت آن سؤال مىكردند ، بلكه اين سؤال مقدمه اى است براى انكار اصل قيامت ، درست مثل اينكه كسى مىگويد « فلان شخص از سفر مىآيد » و هنگامى كه طول كشيد و نيامد ديگرى كه منكر آمدن آن مسافر است مىگويد : پس اين مسافر كى خواهد آمد ؟
نكتهها :
1 - « محكمه و جدان » يا « قيامت صغرى »
از قرآن مجيد به خوبى استفاده مىشود كه روح و نفس انسانى داراى سه