« درخت زقوم ( همان گياه تلخ بد بو و بد طعم و تلخ و كشنده ) غذاى گنهكاران است » ! سپس به شرح روزى مىپردازد كه اين عذابها در آن ظاهر مىشوند ، مىفرمايد : « اين در روزى خواهد بود كه زمين و كوهها سخت به لرزه در مىآيد و چنان كوهها در هم كوبيده مىشود كه به شكل توده هايى از رمل و شن نرم در مىآيد » ( * ( يَوْمَ تَرْجُفُ الأَرْضُ وَالْجِبالُ وَكانَتِ الْجِبالُ كَثِيباً مَهِيلًا ) * ) .
« كثيب » به معنى شنهاى متراكم است ، و « مهيل » از ماده هيل ( بر وزن كيل ) به معنى ريختن شىء نرمى مانند رمل و آرد بر چيزى است ، و در اينجا منظور شنهاى نرمى است كه هرگز استقرار و ثبات ندارد .
بنا بر اين معنى ، كوهها در قيامت آن چنان از هم متلاشى مىشوند كه به صورت شنهاى نرمى در مىآيند كه اگر پا روى آن بگذارند فرو مىرود .
در باره سرنوشت كوهها در آستانه قيامت ، قرآن تعبيرات مختلفى دارد كه همگى حكايت از نابودى و تبديل آنها به خاكهاى نرم مىكند ( شرح بيشتر در باره مراحل مختلف نابودى كوهها ، و تعبيرات متفاوت قرآن در اين زمينه در ذيل آيه 105 سوره طه آمده است ( 1 ) .
سپس به مقايسه اى در ميان بعثت پيامبر ص و مخالفت زورمندان عرب ، و قيام موسى بن عمران در مقابل فرعونيان پرداخته ، مىفرمايد : « ما پيامبرى به سوى شما فرستاديم كه گواه بر شما است ، همانگونه كه به سوى فرعون رسولى فرستاديم » ( * ( إِنَّا أَرْسَلْنا إِلَيْكُمْ رَسُولًا شاهِداً عَلَيْكُمْ كَما أَرْسَلْنا إِلى فِرْعَوْنَ رَسُولًا ) * ) .
هامش
( 1 ) « تفسير نمونه » جلد 13 صفحه 302 .