به دره اى وارد مىشدند مىگفتند : اعوذ بعزيز هذا الوادى من شر سفهاء قومه ! : « به بزرگ و رئيس اين سرزمين از شر سفيهان قومش پناه مىبريم » و عقيده داشتند با گفتن اين سخن ، بزرگ جنيان آنها را از شر سفيهان جن حفظ مىكند ! ( 1 ) .
و از آنجا كه خرافات ، منشا افزايش انحطاط فكرى و ترس و گمراهى مىگردد در آخر آيه ، جمله « * ( فَزادُوهُمْ رَهَقاً ) * » آمده است .
ضمنا از اين آيه استفاده مىشود كه طايفه جن نيز ، مرد و زن دارند زيرا در آن تعبير به « رجال من الجن » شده است ( 2 ) .
اما به هر حال مفهوم آيه ، مفهوم وسيعى است كه شامل هر گونه پناه بردن افرادى از انسانها به جن را شامل مىشود و خرافه بالا يك مصداق از آن است ، چه اينكه مىدانيم در ميان عرب كاهنان زيادى وجود داشتند كه معتقد بودند به وسيله طايفه « جن » بسيارى از مشكلات را حل مىكنند و از آينده خبر مىدهند .
هامش
( 1 ) « مجمع البيان » جلد 10 صفحه 369 و « روح المعانى » جلد 28 صفحه 85 .
( 2 ) در تفسير آيه فوق بيان ديگرى نيز وجود دارد كه جمعى از مفسران آن را به عنوان يك احتمال در تفسير آيه ذكر كردهاند ، و آن اينكه : پناه بردن جمعى از انسانها به جن سبب طغيان جن گرديد ، و آنها خود را مبدء و منشا كارهاى مهمى پنداشتند ، ولى تفسير اول صحيحتر به نظر مىرسد ( مطابق تفسير اول ضمير در « زادوا » به « جن » بر مىگردد و ضمير « هم » به انسانها ، به عكس تفسير دوم ) .