در هر عمل مثبت و سازنده ديگر .
بعضى از مفسران ، مخاطب را در اين آيات مؤمنان ظاهرى و منافقان واقعى دانستهاند ، در حالى كه خطاب « * ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ) * » و تعبيرات آيات بعد همگى نشان مىدهد كه مخاطب مؤمنان واقعى هستند اما مؤمنانى كه هنوز به سر حد كمال ايمان نرسيده و گفتار و كردارشان هماهنگ نشده است .
سپس در ادامه همين سخن مىافزايد : « اين كار موجب خشم عظيم نزد خدا است كه سخنانى بگوئيد كه عمل نمىكنيد » ( * ( كَبُرَ مَقْتاً عِنْدَ اللَّه أَنْ تَقُولُوا ما لا تَفْعَلُونَ ) * ) ( 1 ) .
در مجالس انس مىنشينيد و داد سخن مىدهيد ، اما هنگامى كه ميدان عمل فرا مىرسد هر كس به گوشه اى فرار كند .
از نشانههاى مهم مؤمنان راستين اين است كه گفتار و كردارشان صد در صد هماهنگ باشد ، و هر قدر انسان از اين اصل دور شود از حقيقت ايمان دور شده است .
« مقت » در اصل به معنى « بغض شديد است نسبت به كسى كه كار قبيحى انجام داده است » و لذا در ميان عرب جاهلى كسى كه همسر پدرش را به نكاح خود در مىآورد « نكاح مقت » مىگفتند ، در جمله « * ( كَبُرَ مَقْتاً ) * » واژه « مقت » با « كبر » كه آن نيز دليل بر شدت و عظمت است توام شده و دليل بر خشم عظيم خدا است نسبت به گفتار خالى از عمل .
« علامه طباطبائى » در « الميزان » مىگويد : « فرق است بين اينكه انسان سخنى را بگويد كه انجام نخواهد داد ، و بين اينكه انجام ندهد كارى كه
هامش
( 1 ) بعضى از مفسران « كبر » را جزء « افعال مدح و ذم » دانستهاند ( تفسير روح البيان ذيل آيات مورد بحث ) و بعضى از آن معنى تعجب فهميدهاند ( تفسير كشاف ) .