لا يقولن احدكم : « اللهم انى اعوذ بك من الفتنة » لانه ليس احد الا و هو مشتمل على فتنة ، و لكن من استعاذ فليستعذ من مضلات الفتن ، فان اللَّه سبحانه يقول : « و اعلموا انما اموالكم و اولادكم فتنة » : « هيچكس از شما نگويد خداوندا ، من به تو پناه مىبرم ، از امتحان و آزمايش ، چرا كه هر كس داراى وسيله آزمايشى است ( و حد اقل مال و فرزندى دارد و اصولا طبيعت زندگى دنيا ، طبيعت آزمايش و بوته امتحان است ) و لكن كسى كه مىخواهد به خدا پناه برد ، از امتحانات گمراه كننده پناه برد چه اينكه خداوند مىگويد : « بدانيد اموال و اولاد شما وسيله آزمون است ( 1 ) .
همين معنى با مختصر تفاوتى در آيه 28 سوره انفال ديده مىشود ( آنچه در ذيل كلام امير مؤمنان على ع و روايت فوق ذكر شده تعبيرى است كه در سوره انفال آمده است ، دقت كنيد ) .
در اينجا بسيارى از مفسران و محدثان نقل كردهاند كه روزى رسول خدا ص بر فراز منبر مشغول خطبه بود ، حسن و حسين ع كه آن روز دو كودك بودند وارد شدند در حالى كه پيراهنهاى سرخى به تن داشتند ، گاه به هنگام راه رفتن لغزش پيدا كرده مىافتادند ، همين كه چشم رسول خدا ص به آنها افتاد خطبه خود را قطع كرد و از منبر فرود آمد و آنها را در بغل گرفت ، و بر فراز منبر برد ، و بر دامان خود نشانيد و بعد فرمود : « خداوند عز و جل درست فرموده است كه مىگويد : نَّما أَمْوالُكُمْ وَأَوْلادُكُمْ فِتْنَةٌ من هنگامى كه نظر به اين دو كودك كردم كه راه مىروند و مىلغزند ، شكيبايى نكردم تا گفتارم را قطع نمودم و آنها را برداشتم ، و بعد از آن به خطبه خود ادامه داد ( 2 ) .
هامش
( 1 ) « نهج البلاغه » كلمات قصار جمله 93 .
( 2 ) « مجمع البيان » جلد 10 صفحه 301 ( ذيل آيات مورد بحث ) همين حديث را « قرطبى » در تفسير خود و « روح المعانى » و « فى ظلال » ، و « الميزان » با تفاوتهاى مختصرى نقل كردهاند .