در آيه بعد به عنوان نتيجه گيرى مىفرمايد ، « اكنون كه چنين است تقواى الهى پيشه كنيد آن قدر كه در توان داريد ، و فرمانهاى او را بشنويد و اطاعت كنيد ، و در راه او انفاق نمائيد كه براى شما بهتر است » ( * ( فَاتَّقُوا اللَّه مَا اسْتَطَعْتُمْ وَاسْمَعُوا وَأَطِيعُوا وَأَنْفِقُوا خَيْراً لأَنْفُسِكُمْ ) * ) .
نخست دستور به اجتناب از گناهان مىدهد ( چرا كه تقوا بيشتر ناظر به پرهيز از گناه است ) و سپس دستور به اطاعت فرمان و شنيدنى كه مقدمه اين اطاعت است و از ميان طاعات بخصوص روى مساله انفاق كه از مهمترين آزمايشهاى الهى است تكيه مىكند و سرانجام هم مىگويد سود تمام اينها عائد خود شما مىشود .
بعضى از مفسران « خيرا » را به معنى « مال » تفسير كردهاند كه وسيله نيل به كارهاى مثبت است همانگونه كه در آيه وصيت نيز به همين معنى آمده است :
كُتِبَ عَلَيْكُمْ إِذا حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ إِنْ تَرَكَ خَيْراً الْوَصِيَّةُ لِلْوالِدَيْنِ وَالأَقْرَبِينَ بِالْمَعْرُوفِ : « بر شما مقرر شده هنگامى كه مرگ يكى از شما فرا رسد اگر خيرى از خود به يادگار گذاشته وصيت به طور شايسته براى پدر و مادر و نزديكان كند » ( بقره - 180 ) .
جمعى نيز خير را به معنى گسترده اى تفسير كرده ، و آن را قيد « انفاق » ندانسته ، بلكه به كل آيه مربوط مىدانند و مىگويند : منظور اين است اطاعت تمام اين اوامر به سود شما است ، ( اين تفسير مناسبتر به نظر مىرسد ) ( 1 ) .
ذكر اين نكته نيز لازم است كه دستور به تقوا به مقدار توانايى هيچ منافاتى با آيه 102 سوره آل عمران ندارد كه مىگويد : اتَّقُوا اللَّه حَقَّ تُقاتِه : « آن گونه كه حق تقوا و پرهيزكارى است از خدا بپرهيزيد » بلكه اين
هامش
( 1 ) بنا بر اين تفسير اول « خيرا » مفعول « انفقوا » است ، و بنا بر تقسيم دوم خبر است براى فعل مقدرى و در تقدير چنين است « يكن خيرا لكم » .