آنان واجب بود ، و آنها كه نداشتند بدون آن مىتوانستند با پيامبر ص نجوى كنند .
جالب اينكه دستور فوق تاثير عجيبى گذاشت و آزمون جالبى شد و همگى جز يك نفر از دادن صدقه و نجوى خوددارى كردند ، و او امير مؤمنان على ع بود اينجا بود كه آنچه لازم بود روشن شود شد و آنچه بايد مسلمانان از اين دستور بفهمند و درس گيرند گرفتند ، لذا آيه بعد نازل گرديد و اين حكم را نسخ كرد و فرمود : « آيا ترسيديد فقير شويد كه از دادن صدقه قبل از نجوى خوددارى كرديد » ؟ ! ( * ( أَ أَشْفَقْتُمْ أَنْ تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيْ نَجْواكُمْ صَدَقاتٍ ) * ) .
معلوم مىشود حب مال در دل شما از علاقه به نجواى پيامبر ص بيشتر است ، و نيز معلوم مىشود در اين نجواها غالبا مسائل حياتى مطرح نمىشد ، و گرنه چه مانعى داشت كه اين گروه قبل از نجوى صدقه اى مىدادند و نجوى مىكردند ، به خصوص اينكه مقدار خاصى براى صدقه نيز تعيين نشده بود و مىتوانستند با مبلغ كمى اين مشكل را حل كنند .
سپس مىافزايد : « اكنون كه اين كار را نكرديد ، و خود به تقصير خويشتن پى برديد و خداوند شما را بخشيد ، و توبه شما را پذيرفت ، نماز را بر پا داريد و زكات را ادا كنيد ، و خدا و پيامبرش را اطاعت نمائيد ، و بدانيد خداوند از آنچه انجام مىدهيد با خبر است » ( * ( فَإِذْ لَمْ تَفْعَلُوا وَتابَ اللَّه عَلَيْكُمْ فَأَقِيمُوا الصَّلاةَ وَآتُوا الزَّكاةَ وَأَطِيعُوا اللَّه وَرَسُولَه وَاللَّه خَبِيرٌ بِما تَعْمَلُونَ ) * ) .
تعبير به « توبه » نشان مىدهد كه آنها در نجواهاى قبلى مرتكب گناهى شده بودند ، خواه به خاطر تظاهر و ريا ، و يا آزار پيامبر ص و يا ايذاء مؤمنان فقير .
گرچه در اين آيه سخنى صريحا در باره جواز نجوى بعد از اين ماجرا
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 449
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٤٩