شان نزول :
مرحوم « طبرسى » در « مجمع البيان » و جمعى ديگر از مفسران معروف در شان نزول اين آيات چنين نقل كردهاند : جمعى از اغنياء خدمت پيامبر ص مىآمدند و با او نجوى مىكردند ( اين كار علاوه بر اين كه وقت گرانبهاى پيغمبر ص را مىگرفت مايه نگرانى مستضعفين و موجب امتيازى براى اغنياء بود ) در اينجا خداوند نخستين آيات فوق را نازل كرد و به آنها دستور داد كه قبل از نجوى كردن با پيامبر ص صدقه اى به مستمندان بپردازند ، اغنياء وقتى چنين ديدند از نجوى خوددارى كردند ، آيه دوم نازل شد ( و آنها را ملامت كرد و حكم آيه اول را نسخ نمود ) و اجازه نجوى به همگان داد ( ولى نجوى در مورد كار خير و اطاعت پروردگار ) ( 1 ) .
بعضى از مفسران نيز تصريح كردهاند كه هدف گروهى از نجوى كنندگان اين بود كه از اين راه برترى بر ديگران كسب كنند پيامبر ص هم روى بزرگوارى خاص خود در عين اين كه ناراحت بود از آنها ممانعت نمىكرد تا اين كه قرآن آنها را از اين كار نهى نمود ( 2 ) .
تفسير : يك آزمون جالب
در بخشى از آيات گذشته سخن از مساله نجوى بود آيات مورد بحث ادامه و تكميلى است براى همان مطلب .
هامش
( 1 ) « مجمع البيان » جلد 9 صفحه 252 و بسيارى از تفاسير ديگر ذيل آيات مورد بحث .
( 2 ) روح المعانى جلد 28 صفحه 27 .