و « سپس سرنوشت او ورود در آتش جهنم است » ( * ( وَتَصْلِيَةُ جَحِيمٍ ) * ) .
آرى در همان آستانه مرگ نخستين عذابهاى الهى را مىچشند ، و طعم تلخ كيفرهاى قيامت در قبر و برزخ در كام جانشان فرو مىرود ، و از آنجا كه سخن از حال محتضر است مناسب اين است كه جمله « نزل من حميم » اشاره به عذاب برزخى باشد « و تصلية جحيم » اشاره به عذاب قيامت ، اين معنى در روايات متعددى نيز از ائمه اهل بيت نقل شده است ( 1 ) .
قابل توجه اينكه در اينجا « مكذبين » و « ضالين » هر دو با هم ذكر شدهاند كه اولى اشاره به تكذيب قيامت و خداوند يكتا و نبوت پيامبر ص است و دومى به كسانى كه از راه حق منحرف شدهاند .
اين تعبير علاوه بر اينكه معنى تاكيد را مىرساند مىتواند اشاره به اين نكته باشد كه در ميان گمراهان افرادى هستند مستضعف و جاهل قاصر ، و عناد و لجاجتى در برابر حق ندارند ، آنها ممكن است مشمول الطاف الهى گردند ، اما تكذيب كنندگان لجوج و معاند به چنين سرنوشتهايى كه گفته شد گرفتار مىشوند .
« حميم » به معنى آب داغ و سوزان يا بادهاى گرم و سموم است ، و « تصلية » از ماده « صلى » ( بر وزن سعى ) به معنى سوزاندن و داخل شدن در آتش است اما « تصليه » كه معنى متعددى را دارد تنها به معنى سوزاندن مىآيد .
و در پايان اين سخن ، مىافزايد : « اين همان حق و يقين است » ( * ( إِنَّ هذا لَهُوَ حَقُّ الْيَقِينِ ) * ) .
« و حال كه چنين است نام پروردگار بزرگت را منزه بشمار و او را
هامش
( 1 ) « نور الثقلين » جلد 5 صفحه 229 .