بعضى گفتهاند : منظور اين است كه بهره شما از قرآن تنها تكذيب است ، و يا شما تكذيب را وسيله رزق و معاش خود قرار دادهايد ( 1 ) .
ولى تفسير اول از دو تفسير اخير با آيات پيشين متناسبتر به نظر مىرسد ، و با شان نزولى كه براى اين آيه ذكر شد نيز هماهنگتر است ، چرا كه بسيارى از مفسران از « ابن عباس » نقل كردهاند كه در يكى از سفرها همراهان پيامبر ص گرفتار تشنگى شديدى شدند ، پيامبر ص دعا كرد بارانى نازل شد و همه سيراب شدند ، ولى در اين ميان حضرت ص شنيد كه مردى مىگويد : به بركت طلوع فلان ستاره باران نازل گرديد ! ( در عصر جاهليت عربها معتقد به « انواء » بودند و منظورشان از آن ستارگانى بود كه در فواصل مختلفى در آسمان ظاهر مىشدند ، و عرب جاهلى عقيده داشت همراه ظهور هر يك از اين ستارگان بارانى مىبارد ، و لذا تعبير مىكردند « مطرنا بنوء فلان » « اين باران از بركت طلوع فلان ستاره است » ! و اين يكى از مظاهر شرك و بتپرستى و ستاره پرستى بود ) ( 2 ) .
قابل توجه اينكه در بعضى از روايات نقل شده كه پيامبر ص كمتر آيات را تفسير مىكرد ولى از جمله مواردى كه آن را تفسير نمود همين آيه بود كه فرمود :
« منظور از * ( تَجْعَلُونَ رِزْقَكُمْ أَنَّكُمْ تُكَذِّبُونَ ) * اين است كه بجاى شكر روزيهايتان ، تكذيب مىكنيد » ( 3 ) .
هامش
( 1 ) مطابق اين دو تفسير چيزى در تقدير نيست .
( 2 ) اين حديث را « طبرسى » در « مجمع البيان » نقل كرده است ، در تفسير « در المنثور » جلد 6 صفحه 163 و « قرطبى » جلد 9 صفحه 6398 و « مراغى » جلد 27 صفحه 152 و « روح المعانى » جلد 27 صفحه 135 نيز با تفاوتهاى مختصرى ذيل آيات مورد بحث آمده است .
( 3 ) تفسير « در المنثور » جلد 6 صفحه 163 و « نور الثقلين » جلد 5 صفحه 227 .