مىماند « ( * ( وَيَبْقى وَجْه رَبِّكَ ذُو الْجَلالِ وَالإِكْرامِ ) * ) .
« وجه » از نظر لغت به معنى صورت است كه به هنگام مقابله با كسى با آن مواجه و روبرو مىشويم ، ولى هنگامى كه در مورد خداوند به كار مىرود منظور ذات پاك او است .
بعضى نيز « وجه ربك » را در اينجا به معنى صفات پروردگار دانستهاند كه از طريق آن ، بركات و نعمتها بر انسانها نازل مىشود ، همچون علم و قدرت و رحمت و مغفرت .
اين احتمال نيز داده شده است كه منظور اعمالى است كه به خاطر خدا انجام داده مىشود ، بنا بر اين همه فانى مىشوند تنها چيزى كه باقى مىماند اعمالى است كه از روى خلوص نيت و براى رضاى او انجام گرفته است .
ولى معنى اول از همه مناسبتر به نظر مىرسد .
اما « * ( ذُو الْجَلالِ وَالإِكْرامِ ) * » كه توصيفى است براى « وجه » اشاره به صفات جمال و جلال خدا است ، زيرا ذو الجلال از صفاتى خبر مىدهد كه خداوند « اجل » و برتر از آن است ( صفات سلبيه ) و « اكرام » به صفاتى اشاره مىكند كه حسن و ارزش چيزى را ظاهر مىسازد و آن « صفات » ثبوتيه خداوند مانند علم و قدرت و حيات او است .
بنا بر اين معنى آيه رويهمرفته چنين مىشود تنها ذات پاك خداوندى كه متصف به صفات ثبوتيه و منزه از صفات سلبيه است در اين عالم باقى و برقرار مىماند .
بعضى از مفسران نيز « صاحب اكرام » بودن خداوند را اشاره به الطاف و نعمتهايى مىدانند كه با آن اولياى خود را اكرام و گرامى مىدارد ، جمع ميان معانى در آيه فوق نيز ممكن است .
در حديثى مىخوانيم كه مردى در حضور پيامبر ص مشغول نماز بود
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 136
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٣٦