از خير و ثواب دور مىكند ، لذا معمولا به گناهان اطلاق مىشود .
« لمم » ( بر وزن قلم ) به گفته « راغب » در « مفردات » به معنى نزديك شدن به گناه است ، و از گناهان صغيره نيز تعبير به لمم مىشود ، اين واژه در اصل از ماده « المام » گرفته شده كه به معنى نزديك شدن به چيزى بدون انجام آن است و گاه به اشياء قليل و كم نيز اطلاق شده است ( اطلاق آن بر گناه صغيره نيز به همين جهت است ) .
مفسران نيز تفسيرهايى در همين حدود براى « لمم » ذكر كردهاند ، بعضى آن را به « گناه صغيره » ، و بعضى به « نيت معصيت بدون انجام آن » ، و بعضى به « معاصى كم اهميت » تفسير كردهاند .
گاه نيز گفته شده است كه « لمم » هر گونه گناه را اعم از صغيره و كبيره شامل مىشود مشروط بر اينكه عادت نشده باشد ، و گاه گاه اتفاق بيفتد ، و انسان متذكر گردد و توبه كند .
در روايات اسلامى نيز تفسيرهاى گوناگونى براى اين واژه آمده است ، در حديثى از امام صادق مىخوانيم كه در تفسير اين آيه فرمود :
هو الذنب يلم به الرجل فيمكث ما شاء اللَّه ، ثم يلم به بعد :
« منظور گناهى است كه انسان به سراغ آن مىرود سپس مدتى از گناه خوددارى كرده بار ديگر به آن آلوده مىشود » ( و هرگز كار هميشگى او نيست ) ( 1 ) .
در حديث ديگرى نيز از همان امام ع مىخوانيم :
اللمم الرجل يلم به الذنب فيستغفر اللَّه منه :
« لمم آن است كه انسان به سراغ گناهى رود سپس از آن استغفار كند » ( 2 ) .
روايات ديگرى نيز به همين معنى نقل شده است .
هامش
( 1 و 2 ) كافى جلد دوم كتاب الايمان و الكفر باب اللمم ( صفحه 320 ) .