اما ببينيم اين سوگند براى چه ياد شده است ؟ آيه بعد چنين توضيح مىدهد : « هرگز دوست شما ( محمد ) منحرف نشده و مقصد را گم نكرده است » ( * ( ما ضَلَّ صاحِبُكُمْ وَما غَوى ) * ) .
او هميشه در مسير حق گام بر مىدارد ، و در گفتار و كردارش كمترين انحرافى نيست .
تعبير به « صاحب » كه به معنى دوست و همنشين است ممكن است اشاره به اين باشد كه آنچه او مىگويد از روى محبت و دلسوزى براى شما است .
بسيارى از مفسران ميان « ضل » و « غوى » فرقى نگذاشتهاند ، و آنها را تاكيد يكديگر مىدانند ، ولى بعضى معتقدند كه ميان اين دو تفاوت است :
« ضلالت » آن است كه انسان ابدا راهى به مقصد نيابد ، ولى « غوايت » آن است كه راه او مستقيم و خالى از اشكال نباشد ، اولى همچون « كفر » است و دومى همچون « فسق و گناه » .
ولى « راغب » در « مفردات » در معنى « غى » مىگويد : « جهلى است كه توأم با اعتقاد فاسد باشد » .
بنا بر اين « ضلالت » به معنى مطلق جهل و نادانى و بيخبرى است ، ولى « غوايت » جهلى است كه با عقيده باطلى توأم باشد ، و به هر حال خداوند مىخواهد در اين عبارت هر گونه انحراف و جهل و گمراهى و اشتباه را از پيامبرش نفى كند ، و تهمتهايى را كه در اين زمينه از سوى دشمنان به او زده مىشد خنثى نمايد .
سپس براى تاكيد اين مطلب ، و اثبات اينكه آنچه مىگويد از سوى خدا است ، مىافزايد : « او هرگز از روى هواى نفس سخن نمىگويد »
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 479
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٧٩