و دلپذير در اين باره مىگويند « ( * ( فاكِهِينَ بِما آتاهُمْ رَبُّهُمْ ) * ) ( 1 ) .
آرى از خوشحالى در پوست نمىگنجند ، پيوسته با هم مزاح مىكنند ، و دلهاى آنها از هر گونه اندوه و غم تهى است ، و آرامش فوق العاده اى را احساس مىكنند .
به خصوص اينكه : خدا به آنها اطمينان خاطر در برابر مجازات داده « و پروردگارشان آنان را از عذاب دوزخ نگاهداشته است » ( * ( وَوَقاهُمْ رَبُّهُمْ عَذابَ الْجَحِيمِ ) * ) .
اين جمله دو معنى مىتواند داشته باشد : نخست بيان نعمت مستقلى در مقابل نعمتهاى ديگر پروردگار ، ديگر اينكه : دنباله كلام سابق باشد يعنى بهشتيان از دو چيز مسرورند ، نخست به خاطر نعمتهايى كه خداوند به آنها داده ، و ديگر به خاطر عذابهايى كه از آنها دور ساخته است .
ضمنا تعبير « ربهم » ( پروردگارشان ) در هر دو جمله اشاره اى است بر نهايت لطف خداوند ، نسبت به آنها ، و ادامه ربوبيتش در آن جهان .
بعد از اين اشاره اجمالى و سربسته ، به نعمتها و سرور و شادمانى پرهيزگاران در بهشت به شرح آن پرداخته ، چنين مىگويد : « به آنها گفته مىشود بخوريد و بياشاميد گوارا » ! ( * ( كُلُوا وَاشْرَبُوا هَنِيئاً ) * ) .
هامش
( 1 ) « فاكهين » از ماده « فكه » ( بر وزن نظر ) و « فكاهه » ( بر وزن شباهه ) به معنى مسرور و خندان بودن و ديگران را با سخنان شيرين و مزاح مسرور كردن است ، « راغب » در « مفردات » مىگويد : « فاكهه » به معنى هر نوع ميوه است ، و « فكاهت » گفتگوهاى صاحبان انس مىباشد ، بعضى در آيه فوق احتمال دادهاند كه جمله « * ( فاكِهِينَ بِما آتاهُمْ رَبُّهُمْ ) * » اشاره به تناول انواع ميوهها است ، ولى اين معنى بعيد به نظر مىرسد .