زيرا اگر از قرآن و توحيد روى گردان شويد قطعا به سوى جاهليت باز مىگرديد ، و برنامههاى جاهلى چيزى جز « فساد در زمين » « قتل و غارت و خونريزى » ، « كشتن خويشاوندان و دختران » نبود .
اين در صورتى است كه « توليتم » از ماده « تولى » به معنى روىگردان شدن باشد ، ولى بسيارى از مفسران اين احتمال را دادهاند كه از ماده « ولايت » به معنى « حكومت » است ، يعنى اگر زمام حكومت به دستتان بيفتد چيزى جز تباهى و خونريزى و قطع رحم از شما انتظار نمىرود .
گويا جمعى از منافقان براى فرار از ميدان جهاد اين بهانه را درست كرده بودند كه ما چگونه قدم به ميدان نبرد بگذاريم و خونريزى كنيم و خويشاوندان خود را به قتل برسانيم « و مفسد فى الارض » باشيم ؟ ! .
قرآن در پاسخ آنها مىگويد : « مگر آن روز كه حكومت در دست شما بود جز فساد و خونريزى و قطع رحم كار داشتيد ؟ ! اينها بهانه است ، هدف از جنگ در اسلام خاموش كردن آتش فتنه است ، نه فساد و تباهى در زمين ، هدف برچيدن بساط ظلم و ستم است نه قطع رحم .
در بعضى از روايات كه در منابع اهل بيت ع آمده است مىخوانيم : « اين آيه در باره بنى اميه است كه وقتى زمام حكومت را به دست گرفتند نه بر صغير رحم كردند و نه بر كبير ، حتى خويشاوندان خود را به خاك و خون كشيدند » ! ( 1 ) .
روشن است كه بنى اميه از ابو سفيان گرفته تا فرزندان و نوادههاى او همه مصداق روشن اين آيه بودند ، منظور از روايت نيز همين است در حالى كه آيه مفهوم گسترده اى دارد كه همه منافقان ظالم و مفسد را شامل مىشود .
در آيه بعد سرنوشت نهايى اين گروه منافق و بهانه جوى مفسد را چنين
هامش
( 1 ) « نور الثقلين » جلد 5 صفحه 40 .