و اما منافقان « هنگامى كه سوره محكم و استوارى نازل مىگردد كه در آن نامى از جنگ و جهاد است ، منافقان بيماردل را مىبينى كه همچون كسى كه در آستانه مرگ قرار گرفته با نگاهى مات و مبهوت ، و چشمانى كه حدقه آنها از كار ايستاده به تو مىنگرند » ! ( * ( فَإِذا أُنْزِلَتْ سُورَةٌ مُحْكَمَةٌ وَذُكِرَ فِيهَا الْقِتالُ رَأَيْتَ الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ يَنْظُرُونَ إِلَيْكَ نَظَرَ الْمَغْشِيِّ عَلَيْه مِنَ الْمَوْتِ ) * ) .
از شنيدن نام جنگ چنان وحشت و اضطراب سر تا پاى آنها را فرا مىگيرد كه نزديك است قالب تهى كنند ! فكرشان از كار مىافتد ، سياهى چشم از حركت بازمىايستد ، و همچون كسانى كه نزديك است قبض روحشان شود نگاهى بىحركت و خيره ، بىآنكه پلكهاى چشم بهم خورد ، دارند ، و اين گوياترين تعبيرى است از حال منافقان ترسو و بزدل ! .
چرا برخورد مؤمنان و منافقان اين چنين متفاوت نباشد در حالى كه گروه اول به خاطر ايمان محكمشان هم به لطف و عنايت و يارى پروردگار اميدوارند ، و هم از شهادت در راه او پروا ندارند .
ميدان جهاد براى آنها ميدان اظهار عشق به محبوب ، ميدان شرف و فضيلت ، ميدان شكوفايى استعدادها ، و ميدان پايدارى و مقاومت و پيروزى است ، و در چنين ميدانى ترس معنى ندارد .
اما براى « منافقان » ميدان مرگ و نابودى و بدبختى است ، ميدان شكست و جدايى از لذات دنيا است ، ميدانى است تاريك و ظلمانى ، با آينده اى وحشتناك و مبهم ! .
منظور از « سورة محكمة » به عقيده بعضى از مفسران سوره هايى است كه در آن مساله جهاد مطرح مىشود ، ولى دليلى بر اين تفسير در دست نيست ، بلكه ظاهر اين است كه « محكم » در اينجا به همان معنى مستحكم و استوار و قاطع و خالى از هر گونه ابهام است كه گاه در مقابل آن عنوان متشابه قرار مىگيرد ، و البته
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي ) — صفحة 462
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٤٦٢